دکتر مرتضی عبدالهی متخصص کودکان و نوزادان

ایران، مشهد ، کلینیک پزشکی دکتر مرتضی عبدالهی ، واحد 01

تلفن تماس05136230049

هفته دوم غذای کمکی شروع سوپ

سوپ از هفته دوم شروع غذای کمکی باید شروع شود.

سوپ بایستی در روزهای ابتدایی بسیار ساده و میکس شده باشد و بتدریج هم ترکیبات آن زیاد تر و متنوع تر شود و هم غلظت آن افزایش یابد.

در روز اول سوپ بایستی با آب و کمی برنج خیس شده و رشته فرنگی به تنهایی تهیه شود..

ظرف آشپزی بایستی پیرکس یا لعابی باشد

۲۵۰ سی سی آب یک قاشق غذاخوری برنج خیس شده و یک قاشق رشته فرنگی ریز شده این سوپ پخته میشود…به این سوپ هیچگونه نمک و ادویه نباید اضافه کنید..

این سوپ بایستی پس از پخت میکس شود بطوری که قوام آن کمی از فرنی بیشتر شود .

.

در روز بعد سوپ علاوه بر رشته فرنگی و برنج بایستی سیب زمینی هم داشته باشد و با دو روز فاصله میتوان هویج فرنگی هم به این سوپ اضافه کنید.

 

کودک سوپ میکس شده را بایستی با دست خودش (سوپ ولرم و دست شسته شده) بخورد و بازی کند و والدین هم با قاشق به کودک غذا بدهند.

کودک سوپ را مزه مزه میکند و ممکن است حتی به بیرون دهان تف کند و اصلا نباید نگران شوید..این موضوع در هفته های ابتدایی کاملا طبیعیست و کودک در حال اشنایی با مزه ها است

اضافه کردن ادویه و نمک جهت خوش طعم کردن سوپ در این زمان کاملا اشتباه است و اصولا هدف تغذیه در روزهای ابتدایی اشنایی با مزه ها و پیشگیری از حساسیت ها است که با خوردن چند قاشق هم به این هدف میرسیم

واکسن ب ث ژ

۳BCG vaccineواکسن ب ث ژواکسن ب.ث.ژ سویه زنده تضعیف شده مایکوباکتریوم بویس است. کالمت و گرن طی ۱۳سال(از سال ۱۳۲۱تا ۱۳۲۱) آن را از مایکو باکتریوم بویس بیماریزا وپس از ۲۳۲بار پاساژ روی محیط کشت سیب زمینی-صفرا-گلیسرول به دست آوردند. بعد از این دوره این سویه به نوعغیربیماریزا تبدیل شد، بنابر این به آن)نام دادند واز سال ۱۳۲۱مورد استفاده عمومی قرار گرفت و در دوران جنگ جهانی دوم مصرف آن جنبهبین اللمللی پیدا کردعلاوه بر عمل آن به عنوان واکسن علیه سل ،ثابت شده است که آن یک محرکغیر اختصاصی سیستم ایمنی بوده و یکی از اشکال ایمونوتراپی برای درمان سرطان سطحی مثانه است.تاریخچه تأسیس بخش ب . ث . ژ:پس از اتمام جنگ جهانی دوم درسال ۱۳۲۵شمسی (۱۳۴۱میلادی) و طی حضور نمایندگان انستیتو پاستور فرانسه در ایران و با پشنهاد جناب آقای دکتر بالتازار رئیس وقت انستیتو پاستور ایران مقرر شد تا سرویس تولید واکسن ب. ث. ژ در ایران ایجاد گردد. همچنین جناب آقای دکتر مهدی قدسی به عنوان سرپرست این بخش برگزیده شد. اولین سویه ب. ث. ژ در بهار سال ۱۳۲۶شمسی به ایران آورده شد

۴و سپس واکسن ب. ث. ژ تهیه و تولید و اولین عملیات واکسیناسیون ب. ث. ژ ساخت داخل کشور از سال ۱۳۲۶در تهران شروع گردید. اولین پزشکی که واکسن ب. ث. ژ را در ایران مورد مصرف قرار دادمصرف این واکسن ابتدا در تهران و سپس در دیگر شهرهای ایران گسترش پیدا کرد.بخش ب. ث. ژ انستیتو پاستور ایران از همان ابتدا روابط خوبی با بخش ب. ث. ژ اانستیتو پاستور فرانسه و مرکز تهیه واکسن ب. ث. ژ کپنهاک داشته است و این بخش در سال ۱۳۱۵میلادی و طی بازرسی های به عمل آمده جامع شرایط بین المللی شناخته شد. پس از افزایش جمعیت کشور و با تغییر قوانین حاکم بر تولید فرآورده هایی نظیر واکسن، مقرر شد تا بخش ب. ث. ژ تجهیز و گسترش یابد و به همین منظور در سال ۱۳۶۱بخش جدید ب. ث. ژ واقع در مجتمع تولیدی تحقیقاتی انستیتوپاستور ایران جهت تولید انبوه و منطبق با قوانینGMPآغاز به کار کرد که تا زمان حال نیز به فعالیت خود ادامه می دهد.با مختصر تاریخچه ای که اشاره شد در حال حاضر بیش از نیم قرن است که این واکسن در انستیتو پاستور ایران تولید و در کشور مصرف می گردد. سویه ب. ث. ژ که اکنون در انستیتور پاستور ایران به مصرف ساخت واکسن می رسد، سویه انستیتو پاستور پاریس می باشد که سالانه در آمپول های لیوفیلیزه شده از انستیتو پاستور فرانسه ارسال می گردد. تمامی خواص این سویه در ایران بررسی شده و وارد فرآیند واکسن سازیمی گردد. لازم به یادآوری است که این سویه اولین بار توسط پروفسورژرژبلان در اردیبهشت ماه سال ۱۳۲۶شمسی به ایران وارد شد و اولین واکسیناسیون بر ضد سل با این ب. ث. ژ در مهر ماه همان سال در انستیتوپاستور ایران (تهران) بعمل آمد.این واکسن به صورت ویال های ۲میلی لیتری لیوفیلیزه تولید شده طی زنجیره سرد در اختیار مراکز بهداشتی و درمانی قرار گرفته و به صورت داخل جلدی به میزان ۵% میلی لیتر از حل سوتون رقیق ساخت انستیتوپاستو:ر ایران به باروی نوزادان تلقیح می گردد.

واکسن ب ث ژ چیست و چه عوارضی دارد؟ واکسن ب ث ژ واکسن ب ث ژ واکسن پیشگیری و مبارزه با سل است و با توجه به شرایط برای نوزادان یا بزرگسالان تجویز می‌شود. همچنین این واکسن برای درمان سرطان مثانه هم استفاده می‌شود. با دکتر سلام همراه باشید تا به بررسی عوارض این واکسن بپردازیم. بهتر است درباره واکسن ب ث ژ بدانید *این واکسن با تزریق به پوست تجویز می‌شود. کارایی دوزهای اضافی توسط شواهد علمی حمایت نمی‌شود. *میزان حفاظت در برابر عفونت سل به طور گسترده‌ای متفاوت است و حفاظت واکسن بین ده تا بیست سال طول می‌کشد. *در میان کودکان، این واکسن مانع از عفونت حدود ۲۰ درصد از آنان می‌شود و در میان کسانی که به این باکتری آلوده شده‌اند نیز این واکسن به نیمی از آنان کمک می‌کند تا بیماری در آنان ایجاد نشود. چه کسانی باید واکسن ب ث ژ بزنند *در کشورهایی که بیماری سل شایع است یک دوز در نوزادان سالم توصیه می‌شود که بهتر است تا حد ممکن زمان تجویز آن به زمان تولد نزدیک باشد. واکسن ب ث ژ *نوزادان مبتلا به اچ آی وی/ایدز نباید واکسینه شوند. *در مناطقی که بیماری سل شایع نیست تنها در نوزادان در معرض خطر بالا واکسیناسیون انجام می‌شود در حالی که در موارد مشکوک به بیماری این موارد به صورت جداگانه مورد آزمایش و درمان قرار می‌گیرند. *بزرگسالانی که سل ندارند و قبلاً واکسینه نشده‌اند اما اغلب در معرض بیماری سل مقاوم در برابر دارو قرار دارند ممکن است واکسینه شوند. *کسانی که سیستم دفاعی شان ضعیف است یا در حال حاضر بیمار هستند، مثلاً آبله مرغان دارند، یا اخیراً واکسنی زده اند که با میکرب زنده ساخته شده است، مثل واکسن سرخک، بهتر است که واکسن ب ث ژ نزنند. افراد قبل از ب ث ارزیابی می‌شوند و لازم خواهد بود که قبل از واکسیناسیون رضایتنامه ای را امضا کنند. واکسن ب ث ژ عوارض احتمالی واکسن ب ث ژ *یکی از مضرات واکسن ب ث ژ این است که اغلب باعث می‌شود نتیجه آزمایش های پوستی برای میکرب سل در آینده مثبت باشد. این به این معنی است که ممکن است ما نتوانیم بفهمیم که واکنش بخاطر عفونت سل بوده است یا بخاطر واکسن ب ث ژ. *پس از تزریق در محل مذکور، در تعدادی از افراد ظرف ۲ تا ۳ هفته بعد ازتزریق، واکنش‌های دستگاه ایمنی از جمله قرمزی، تورم و حتی زخم و خروج چرک از محل تزریق بروز می‌کند. *ممکن است تورم غدد لنفاوی زیربغل نیز به‌وجود بیاید. در صورت بروز هرگونه عارضه باید به پزشک معالج و نزدیک‌ترین مرکز بهداشتی درمانی در مجاورت محل سکونت خود مراجعه کنید. *اگر تزریق واکسن ب.ث.ژ، در ناحیه مورد نظر (یعنی بازوی نوزاد) انجام شد اما واکنشی دیده نشد یا اثر زخم (اسکار) در محل تزریق بجا نماند،‌نیاز به تزریق مجدد این واکسن نیست. *عوارض واکسن ب ث ژ به دو دسته عفونی و غیرعفونی تقسیم می‌شود که شایع‌ترین عوارض عفونی آن، تورم غده لنفاوی زیربغل و ناحیه گردن است. *در ۹۰ درصد مواقع، غدد لنفاوی زیر بغل متورم شده و ۱۰ درصد باقی مواقع نیز بسته به اینکه واکسن در کجا تزریق شده باشد، متفاوت است. *غدد لنفاوی پس از تورم، ۶۰ تا ۷۰ درصد چرکی شده که اگر خود به خود بهبود یابد، نیازی به ادامه درمان نبوده، اما در صورتی که چرکی شود، باید حتما تخلیه شود. *اگر اندازه این غده بیش از حد بزرگ شود، نیاز به عمل جراحی به وجود آمده و باید برداشته شود. بعد از آن رنگ سرخ برجستگی به تدریج تیره می گردد و تبدیل به تاول چرکی می شود. پوست روی تاول به تدریج نازک و بالاخره سوراخ می شود و ترشحات داخل آن خارج می گردد. بعد از سه هفته دیگر روی زخم دَله بسته می شود. چند هفتۀ بعد دلۀ روی زخم خود به خود می افتد و جوشگاه فرو رفته ای در محل آن باقی می ماند. این جوشگاه نیز بعد از مدت ها صاف می شود، ولی جای واکسن همیشه مشخص خواهد بود. *ممکن است در مواردی به دلیل تزریق نامناسب و یا دوز نادرست دارو ،کودکان مبتلا به لنفادنیت ( بزرگی غدد لنفاوی ) شوند . بزرگی غدد لنفاوی معمولا ۸ هفته پس از تزریق واکسن BCG ایجاد می شود ولی در موارد نادری ممکن است تا ۸ ماه پس از تزریق نیز اتفاق بیافتد. واکسن ب ث ژ عوارض جانبی واکسن ب ث ژ مثل هر واکسن دیگر ممکن است عوارض جانبی وجود داشته باشد و این عوارض در اشخاص مختلف متفاوت است. بعضی اوقات محل واکسن ممکن است ورم کرده و قرمز و دردناک شود.این حالت معمولاً بدون درمان بهتر می‌شود. غده های گلو و زیر بغل نیز ممکن است ورم کنند و گهگاهی نیاز به درمان داشته باشند. خیلی به ندرت ممکن است پیش بیاید که واکسن باعث عفونت گسترده ب ث ژ بشود. این معمولاً برای کسانی پیش می آید که مصونیتشان کم است از جمله کسانی که از نظر HIV مثبت هستند، کمبود تغذیه دارند یا از بیماری شدیدی رنج می برند. در موارد نادری این منجر به مرگ شده است.  تشکر از سایت دکتر سلام

واکسن آنفلانزا

واکسن آنفلوانزا:

واکسن آنفلوانزا براساس آخرین سوش های غالب شناخته شده بصورت سالیانه تهیه می‌‌گردد که در افراد سالم بین ۷۰ تا ۹۰ درصد در پیشگیری از بیماریمؤثر بوده و موارد بستری ناشی از آنفلوانزا را تا ۵۰ درصد کاهش می‌‌دهد.

افراد در معرض خطر که توصیه به دریافت واکسن می‌‌شوند:

۱ـ بیماران دچار نقایص سیستم ایمنی

۲ـ سالمندان (افراد بالای ۶۰ سال)

۳ـ ساکنین آسایشگاه ها و کارکنان آن

۴ـ بیماران مبتلا به بیماریهای مزمن (ریوی ـ‌ قلبی عروقی ـ کلیوی و متابولیک)

۵ـ کارکنان حرفه های پزشکی و بهداشتی، بالاخص افراد در تماس مستقیم با بیمار

۶ـ خانم های بارداری که سه ماهه دوم و سوم آنان مقارن با فصل شیوع آنفلوانزا می‌‌باشد.

۷ـ کودکان و نوجوانان ۶ ماهه تا ۱۸ ساله ای که تحت درمان طولانی مدت با آسپرین می‌‌باشند.

۸ـ کودکان ۶ ماه تا ۵۹ ماه

۹ـ مراقبین و سایر اعضاء خانواده بیمارانی که جزو گروه در معرض خطر به حساب می‌‌آیند.

۱۰ـ‌ کارکنان شاغل در مرغداری ها و پرورش دهندگان طیور

واکسن گارداسیل (مخصوص نوجوانی)

موارد مصرف واکسن گارداسیل و عوارض آن

موارد مصرف واکسن گارداسیل و عوارض آن آنچه که باید درباره واکسن زگیل تناسلی گارداسیل بدانید در مورد واکسن زگیل تناسلى با دلگرم همراه باشید تا در این باره بیشتر بدانید. گارداسیل واکسنی برای پیشگیری از سرطان دهانه رحم توسط ویروس HPV است ! گارداسیل (به انگلیسی: Gardasil) ساخت شرکت دارویی مرک اند کو. اولین واکسن مورد تأیید اداره مواد غذایی و دارویی ایالات متحده آمریکا برای پیشگیری از سرطان گردن رحم است.ویروس پاپیلوم انسانی عامل ایجاد سرطان گردن رحم است. واکسن گارداسیل، از آلوده شدن فرد به ویروس پاپیلومای انسانی و در نتیجه ابتلا به سرطان دهانه رحم جلوگیری می‌کند. واکسن گارداسیل به منظور پیشگیری از بیماریهای زیر که توسط انواع ۶، ۱۱، ۱۶، ۱۸ ویروس پاپیلومای انسانی ایجاد می شود ، در خانم ها و آقایان توصیه می گردد: ضایعات پیش سرطانی و سرطان های دهانه رحم ، مقغد ، واژن ، فرج و زگیلهای تناسلی سن تزریق واکسن در خانم ها ۹ الی ۴۵ سال می باشد سن تزریق واکسن در آقایان ۹ الی ۲۶ سال می باشد واکسن گارداسیل به منظور پیشگیری از عفونت HPV علیه ۴ نوع شایع ۶ ، ۱۱ ، ۱۶ ، ۱۸ می باشد و عفونت موجود را درمان نمی کند ویروس HPV چیست؟ از این ویروس بیش از ۲۰۰ گونه در دنیا کشف شده که در بیش از ۳۰ نوع این ویروس از طریق رابطه جنسی و از فرد آلوده به فرد سالم منتقل می شود. بعضی از نوع ویروس زگیل تناسلی یا HPV از جمله نوع ۱۶ و ۱۸ نوع پرخطر شناخته شده اند و عامل ۷۵ درصد سرطان های دهانه رحم خانم ها می باشند.از نظر شدت شیوع بیماری های جنسی: زگیل تناسلی شایعترین بیماری منتقله جنسی در دنیا است. ویروس HPV هم برای زنان و هم مردان قابل انتقال است. HPV Virus ویروس HPV زگیلهای تشکیل شده در آلت تناسلی زنانه و مردانه توسط ویروس HPV زگیل های تناسلی متأسفانه با سرطان گردن رحم در خانم ها ارتباط شناخته شده ای دارد. حتی در بدخیمی های ناحیه تناسلی مردانه نیز ردپای ویروس های عامل زگیل تناسلی یافته شده است. ویروس عامل زگیل تناسلی از دسته HPV می باشد. خوشبختانه مطالعات مستمر محققان منجر به تولید واکسن های مؤثری علیه زگیل تناسلی شده است. فعلا دو نوع واکسن مؤثر شناخته شده است که در مطالعات اولیه مؤثر بوده اند. واکسن گارداسیل باید در سه دز تزریق شود. دز دوم به فاصله ۲ ماه و دز سوم به فاصله ۶ ماه از واکسن اول تزریق می شود . تزریق در عضله بازو انجام می شود و بهتر است توسط پزشک انجام شود. سرگیجه و غش و درد و تورم در محل تزریق گاهی دیده می شود که مشکلی ایجاد نمی کند. آیا زدن واکسن گارداسیل برای افرادی که مبتلا به زگیل تناسلی هستند مفید است؟ بیش از ۱۵۹ تایپ ویروس اچ پی وی وجود دارد و فقط ویروس هایی که پرخطر هستند نیاز به بررسی دارند و می توانند باعث ایجاد سرطان تناسلی شوند. توصیه می شود دختران قبل از ازدواج یا در دوره دبیرستان این واکسن را تزریق کنند. حتی اگر کسی مبتلا به زگیل باشد باز هم از تزریق واکسن سود خواهد برد. واکسن باید در ماه های صفر، یک و شش تزریق شود. می توانید اولین دوره را تزریق کنید و دوتای بعد را به پس از زایمان موکول کنید. آیا تزریق واکسن گارداسیل برای فرزندم ضروریست؟ شاید این سوال برایتان مطرح شوداگر فرزندی دارید که حداقل ۹ سال سن دارد : ایا فرزندم باید در برابر ویروس پاپیلومای انسانی(عامل زگیل تناسلی (HPV) ) واکسینه شود یا خیر؟ HPV یک عفونت منتقله جنسی است که می تواند باعث ایجاد زگیل های تناسلی و سرطان دهانه رحم شود. مردان و زنان می توانند این ویروس را در رابطه جنسی منتقل کنند . این ویروس نقش مهمی در ابتلا به سرطان های دیگر از جمله سرطان های ولو، واژن، آلت تناسلی مرد، مقعد و گلو دارد. دو واکسن برای زگیل تناسلی وجود دارد: Gardasil و Cervarix . این واکسنها بدن را از ۴ نوع HPV (6، ۱۱، ۱۶ و ۱۸) محافظت می کند. آیا واکسن گارداسیل مورد تایید است؟ این واکسن توسط سازمان غذا و داروی امریکا برای استفاده در زنان ۹-۲۶ ساله برای جلوگیری از سرطان دهانه رحم، واژن و ولو زگیل تناسلی و سرطان مقعد و همچنین برای مردان ۹ تا ۲۶ ساله برای پیشگیری از زگیل های تناسلی و سرطان مقعد مورد تایید قرار گرفته است . آیا واکسن گارداسیل برای مردها نیز مفید است؟ واکسن گارداسیل نام دیگرش silgard، واکسنی است که برای پیشگیری انواع مشخصی از HPVخصوصا تیپ ۶،۱۱،۱۶،۱۸ است کاربرد دارد .بنابراین حدود ۶۰-۷۰%سرطان های دهانه رحم را پیشگیری می کند همچنین سرطانهای مقعد ، ولو ،واژن ، وآلت مردان را نیز که با این تیپ HPVها ارتباط دارند پیشگیری می کند. همچنین تیپ های ۱۱و۶ که ۹۰% زگیل های تناسلی را ایجاد می کند پیشگیری می کند .بنابراین این واکسن گارداسیل ۹۰% زگیل های تناسلی را پیشگیری می کند . این واکسن زگیلهای موجود را درمان نمی کند اما برای افرادی هم که دچار زگیل شده اند توصیه می شود زیرا از انواع دیگر HPVکه فرد دچار آن نشده است جلوگیری می کند .واکسن گارداسیل معمولا قبل از سنین نوجوانی وقبل از شروع فعالیت جنسی توصیه می شود این واکسن در سال ۱۹۸۰ کشف شد. بعلاوه محافظت این واکسن از ویروسی HPV6-11که مسبب ۹۰% زگیل های تناسلی هستند فرد را از زگیل های تناسلی شایع هم محافظت می کند.در سال ۲۰۱۲ گاداسیل توسط FDAتائید شد . HPVمخصوصا تیپ ۱۶ در بعضی سرطانهای سروگردن نیز دخالت دارد .واکسن گارداسیل در زنان ۲۷-۴۵ سالگی هم بی خطر است وممکن است در پیشگیری از زگیل تناسلی موثر باشد اما در پیشگیری از سرطان دهانه رحم گروه سنی موثر نیست . طرز استفادده از واکسن گارداسیل چگونه است؟ واکسن گارداسیل واکسن گارداسیل این واکسن به صورت عضلانی و در سه نوبت و در هر ۲ ماه یک بار باید با تجویز پزشک تزریق گردد. بهترین زمان استفاده از واکسن گارداسیل برای خانم ها چه زمانی است؟ بهترین زمان برای شروع واکسن در خانم ها قبل از شروع تماس جنسی و در فواصل سنی بین ۹ – ۲۷ سالگی می باشد. آیا بیمه هزینه واکسن گارداسیل را پرداخت میکند؟ خیر.هزینه این واکسن در تعهد شرکتهای بیمه نمی باشد. عوارض واکسن گارداسیل کدامند؟ تب و لرز، التهاب محل تزریق و حساسیت عمومی در بدن که در موارد نادر اتفاق می افتد.عوارض : شایعترین عارضه سردرد است .تب،تهوع ، سرگیچه، درد در ناحیه تزریق ، تورم ،خارش،غش کردن وآسیب به خود در ربع ساعت اولیه وجود دارد .معمولا ۱۵ دقیقه پس از انجام واکسن فرد را نگه می دارند چون امکان حساسیت به مخمر موجود در واکسن ممکن است سبب آلرژی شدید شود .در خانمهای باردار تزریق ممنوع است .همچنین کودکان زیر ۹سال وافرادی که ضعف سیستم ایمنی دارند ممنوعیت دارد . تداوم اثر این واکسن ومدت زمانی که فرد را حفاظت می کند هنوز کاملا مشخص نیست .گارداسیل از همه انواع سرطانهای دهانه رحم پیشگیری نمی کند .بنابراین مهم است بدانیم که زنان باید چل آپ( پاپ اسمیر ) وغربالگری از نظر سرطان رحم را انجام دهند .گارداسیل بعنوان درمان سرطانهای رحم ، مقعد و…. کاربرد ندارد . آیا زدن واکسن با توجه به اینکه از پروتئین HPV درست شده است باعث آلودگی می شود؟ خیر، چون واکسن تنها از پروتئین و یروس ساخته شده و هسته آن را ندارد باعث آلودگی نمی شود. چه کسانی نباید از واکسن گارداسیل استفاده کنند؟ ۱- زنان شیرده ۲- زنان حامله ۳- افراد دارای ضعف سیستم ایمنی و اما توصیه ها در رابطه با تزریق واکسن گارداسیل موارد مصرف واکسن گارداسیل و عوارض آن ۱- بهترین موقع تزریق واکسن برای زنان بین ۹ – ۲۴ سال و قبل از تماس جنسی است. ۲- واکسن باید حتماً با نظر پزشک تجویز شود. ۳- پس از تزریق واکسن در صورت حساسیت شدید و تورم غیر طبیعی محل به بیمارستان مراجعه نمایید.

واکسن پنتا والان (جایگزین ثلاث قدیم)

آشنایی با واکسن پنج گانه (پنتاوالان)-DTP-HepB-Hib

ایمنسازی یکی از شناخته شده ترین وموثرترین روش پیشگیری از بیماریهای دوران کودکی است .

در ۳۰ سال گذشته پس از آغاز برنامه توسعه ایمن سازی (EPI)، دستاوردهای مهمی در جهت پیشگیری و کنترل بیماریهای قابل پیشگیری با واکسن و ارتقای سلامت کودکان در کشورمان حاصل شده است . در حال حاضر کلیه کودکان کشور علیه بیماریهای دیفتری، سیاه سرفه، کزاز فلج اطفال، سرخک ، سرخجه، اوریون، سل و هپاتیت B واکسینه می شوند. بیماریهای سرخک، سرخجه مادرزادی، کزاز نوزادی درمرحله حذف قرار دارند، ۱۴ سال است که کشور عاری از بیماری فلج اطفال است و بیماریهای دیفتری، سیاه سرفه و اوریون کنترل شده اند. میزان حاملین مزمن هپاتیت B از بیش از ۳ درصد در سال ۱۳۷۰ به کمتر از ۲ درصد کاهش یافته است. کلیدی ترین استراتژی برای دستیابی به دستاوردهای مذکور، پوشش بالای ایمن سازی جاری کودکان و سایر گروههای هدف است که در سطوح شهرستانی و کشوری بالای ۹۵ درصد بوده است. ادغام واکسن پنج گانه (پنتاوالان) در برنامه توسعه ایمن سازی سبب ارتقای سلامت کودکان از طریق کاهش میزان بروز پنومونی ومننژیت های حاصله از هموفیلوس انفلوانزا نوع b (Hib) خواهد شد.

 

این راهنما شامل دو بخش است : بخش اول درمورد جنبه های کلیدی بکارگیری واکسن پنج گانه (پنتاوالان) است، بخش دوم پاسخ سوالات رایج در مورد واکسن پنج گانه را ارائه می دهد .

بخش اول

واکسن پنج گانه سبب حفاظت کودک علیه ۵ بیماری تهدید کننده زندگی یعنی دیفتری ، سیاه سرفه، کزاز، هپاتیت ب و هموفیلوس انفلوانزا نوع ب می شود. هر چند دیفتری، کزاز و سیاه سرفه (DTP) و هپاتیت ب قبلاً جزء برنامه جاری ایمنسازی کودکان بوده اند ولیکن واکسن هموفیلوس انفلوانزا نوع ب Haemophilus Influenza type b(Hib)‌ جز جدید / پنجم است. به این ترکیب ۵ نوع واکسن با هم ، پنج گانه (پنتاوالان) می گویند. واکسن هموفیلوس انفلوانزا (Hib) از بیماری های خطرناکی/ کشنده ای که بوسیله هموفیلوس انفلوانزا نوع ب حاصل می شود مثل پنومونی ، مننژیت ، باکتریمی ، تورم اپی گلوت ، آرتریت سپتیک(عفونت چرکی مفصل) پیشگیری می کند. واکسن پنج گانه تعداد تزریق به کودک را کاهش می دهد و برعلیه پنج بیماری مذکور ایمنی ایجاد می کند .

نکات مهم که باید به خاطرداشته باشید :

واکسن پنج گانه جایگزین واکسنهای فعلی ثلاث (DTP) وهپاتیت ب در سنین ۲، ۴ و ۶ ماهگی در برنامه واکسیناسیون شده است . به علاوه:

o        دریافت واکسن هپاتیت ب بدو تولد طبق برنامه قبل ادامه خواهد داشت

o        زمان دریافت یادآور واکسن سه گانه (DTP) در ۱۸ ماهگی و ۶ سالگی همانند برنامه سابق ادامه خواهد یافت . جدول ذیل جدول بازنگری شده برنامه ایمنسازی کودکان است :

واکسن برنامه
ب ث ژ ، هپاتیت ب، فلج اطفال خوراکی بدو تولد
پنج گانه (سه گانه + هپاتیت ب + هموفیلوس انفلوانزا) ، فلج اطفال خوراکی ۲، ۴ و ۶ ماهگی
MMR ۱۲ ماهگی
یادآوراول سه گانه ، یادآور فلج اطفال خوراکی ، MMR ۱۸ ماهگی
یادآور دوم سه گانه، یادآور فلج اطفال خوراکی ۶ سالگی

بخش ۲

سوال هایی که مکرراً درمورد واکسن پنج گانه پرسیده می شود

هموفیلوس آنفلوانزا نوع ب (Hib) چیست ؟ چه بیماری را موجب میشود ؟

هموفیلوس انفلوانزا نوع ب یک باکتری است که موجب عفونت های شدید ، که درذیل لیست شده، می شود و با Hib که حروف مخفف ابتدای نام آن است نشان داده می شود:

£      مننژیت باکتریایی – التهاب غشایی که نخاع ومغز را پوشانده ومحافظت می کند . این بیماری بسیار خطرناک / کشنده است .

£      پنومونی – عفونت ریه ها

£      سپتی سمی – انتشار باکتری بیماری زا در خون

£      آرتریت سپتیک – عفونت چرکی مفصل

£      التهاب اپی گلوت – التهاب اپی گلوت (ناحیه اطراف تارهای صوتی) و انسداد مجاری هوایی

آیا هموفیلوس آنفلوانزا نوع ب (Hib)سبب بیماری آنفلوانزا می شود؟

خیر، علیرغم تشابه اسمی، عامل بیماری آنفلوانزا یک ویروس به همین نام است ولیکن هموفیلوس آنفلوانزا یک باکتری است.

چرا بیماری Hib یک مسئله بهداشت عمومی است ؟

بیماری Hib یک مسئله بهداشت عمومی است زیرا موجب بیماری شدیدی مانند پنومونی و مننژیت می شود که موجب بستری شدن کودک در بیمارستان یا مرگ میشود.

عفونت Hib چگونه گسترش می یابد ؟

باکتری هموفیلوس انفلوانزا ازطریق قطرات بزاق کودکی که سرفه یا عطسه می کند از یک کودک به کودک دیگر سرایت می کند . همچنین عفونت در بین کودکانی که اسباب بازی های مشترک وسایر لوازمی که به دهان می برند ، گسترش می یابد .

چه کسی مستعد ابتلا به عفونت است ؟ چه کسی بیشتر در خطر است ؟

هموفیلوس انفلوانزا بیشتر در کودکان زیر ۵ سال موجب بیماری می شود، کودکان ۱۸-۴ ماهه بیشتر در معرض خطرند. تا سن پنج سالگی، بیشتر کودکان آنتی بادی برعلیه بیماری ایجاد می کنند، بنابراین ایجاد بیماری شدید به علت هموفیلوس انفلوانزا نوع ب درکودکان بزرگتر وبالغین غیرمعمول است .

آیا آنتی بیوتیک ها برعلیه عفونت حاصله از هموفیلوس انفلوانزا موثرند؟

آنتی بیوتیک ها برای درمان بیماری حاصله از هموفیلوس انفلوانزا استفاده می شوند، اما آنها همیشه موثر نیستند. هنوز با تجویزآنتی بیوتیک ها وبهترین مراقبت های پزشکی ، ۳ تا ۵درصد بیماران مننژیتی می میرند. بعضی از سویه های هموفیلوس انفلوانزا اکنون به آنتی بیوتیک ها مقاوم شده اند و درمان آنها هنوز خیلی سخت است.

چگونه میتوانیم از ابتلا به بیماری پیشگیری کنیم ؟

بیشتر انواع عفونت های هموفیلوس انفلوانزا را می توان فقط با واکسن پیشگیری کرد. بخش کوچکی از موارد را میتوان با دادن آنتی بیوتیک پیشگیرانه به اعضای خانواده کودک مبتلا محافظت کرد ولی در بهترین شرایط این موارد فقط ۲-۱ درصد موارد را شامل می شود .

محدودیت های واکسن هموفیلوس انفلوانزا چیست ؟

واکسن هموفیلوس انفلوانزا فقط ازابتلا به بیماری که توسط باکنری هموفیلوس انفلوانزا نوع ب ایجاد می شود ، محافظت می نماید. بدین معنی که بعد از ایمن سازی (دریافت هموفیلوس انفلوانزا) ، کودک ممکن است دچار پنومونی ، مننژیت یا انفلوانزا ناشی از سایر باکتریها یا ویروسها بشود .

چه کسانی باید با واکسن هموفیلوس انفلوانزا ایمن سازی شوند ؟

بطور کلی، همه کودکان باید واکسن هموفیلوس انفلوانزا را در قالب واکسن پنج گانه به عنوان قسمتی از برنامه جاری ایمن سازی شان دریافت کنند.

چند نوبت واکسن پنج گانه و در چه سنی باید تزریق شود؟

سه نوبت باید دریافت گردد. نوبت اول پنج گانه در ۲ ماهگی دریافت می گردد . دومین و سومین نوبت واکسن پنج گانه بترتیب در ۴ و۶ ماهگی دریافت گردند . برای هموفیوس آنفلوانزا دز یاداور در برنامه ایمنسازی توصیه نشده است. ولی یادآور های واکسن سه گانه همانند قبل تجویز خواهند شد.

چرا واکسن هموفیلوس انفلوانزا به عنوان واکسن پنج گانه دریافت می شود و نه بصورت مجزا ؟

برنامه دریافت واکسنهای سه گانه ، هپاتیت ب و هموفیلوس انفلوانزا مشابه است. بنابراین اگر این سه واکسن بصورت مجزا دریافت شوند کودک سه تزریق در یک زمان خواهد داشت. دریافت واکسن بصورت پنج گانه تعداد تزریق را کاهش خواهد داد .

تا چه سنی واکسن پنج گانه را میتوان تجویزکرد؟

واکسن پنج گانه را می توان به کودکان ۲ تا ۵۹ ماهه تجویز کرد .

اگر کودکی در سنین ۱۲ تا ۵۹ ماهگی مراجعه نماید و تا به حال هیچ دزی از واکسن نگرفته باشد، چگونه باید واکسن پنج گانه را دریافت کند؟

در اولین مراجعه واکسن پنتاوالان تجویز می شود. یک ماه بعد از اولین مراجعه، واکسن ثلاث و هپاتیت ب تجویز شده ، سه ماه پس از مراجعه دوم (چهار ماه پس از مراجعه اول ) مجدداواکسن ثلاث و هپاتیت ب تجویز می شود. تجویز واکسن های MMR ، فلج اطفال و هم چنین دزهای یادآور ثلاث و فلج اطفال مطابق برنامه و راهنمای جاری ایمن سازی خواهد بود.

واکسن پنتاوالان چه اثرات جانبی (واکنش هایی) دارد ؟

دریافت واکسن پنج گانه موجب واکنشهای شدید نمی گردد، اگرچه همانند واکسن سه گانه، قرمزی ، تورم ، درد محل تزریق و تب ممکن است رخ دهد. این علائم معمولاً همان روز دریافت واکسن بروز می کنند و یک تا سه روز بعد از بین میروند. برای تسکین این علایم همانند واکسن سه گانه اقدام می شود.

آیا دلایلی برای منع دریافت واکسن پنج گانه وجود دارد ؟

اگرچه واکنش شدید/ خطرناک بعد از دریافت واکسن پنج گانه بسیار نادر است ولی همانند واکسن سه گانه، چنانچه یک کودک در نوبتهای قبلی دچار واکنش حساسیتی شدیدی شده باشد، نباید دز بعدی را دریافت کند. در مواردیکه کودک بدلیل بروز عوارض منتسب به جزء سیاه سرفه، منع دریافت دزهای بعدی این واکسن را دارد نوبت های بعدی با واکسن های توام خردسال، هپاتیت ب و هموفیلوس آنفلوانزا Hib به صورت جداگانه و با همان توالی زمانی خواهد بود.

آیا واکسن پنج گانه برای کودکان با نقایص سیستم ایمنی قابل تجویز است؟

بله، واکسن پنج گانه در این کودکان همانند کودکان معمول، قابل استفاده است.

واکسن پنج گانه به چه اشکالی در دسترس است ؟

واکسن پنج گانه به دو شکل مختلف مایع و لیوفلیزه وجوددارد. بدلیل سهولت استفاده و اجرا، در کشور فقط از نوع تمام مایع واکسن استفاده می شود. ویال های ۱۰ دزی را به شرط رعایت دستورالعمل مشابه واکسن سه گانه، می توان تا یک ماه پس از اولین استفاده، مورد استفاده قرار داد. درج تاریخ اولین استفاده از ویال ۱۰ دزی بر روی ویال واکسن الزامی است.

ثبت داده های ایمن سازی بعد از ادغام واکسن پنج گانه چگونه خواهد شد؟

همه مستندات مورد نیاز برای سایر واکسن‌های برنامه گسترش ایمنسازی، در این مورد هم باید تهیه و نگهداری شوند . چنانچه هنوز کارت مراقبت کودک و یا دفاتر ثبت واکسیناسیون و یا فرم ۱۰۵ فاقد مکان اختصاصی برای ثبت واکسن پنج گانه است، داده های مربوطه را در همان محل واکسن سه گانه ثبت نموده و در قسمت توضیحات یادداشت نمایید که واکسن پنج گانه در آن تاریخ تجویز شده است.

 

حقایق کلیدی در مورد هموفیلوس انفلوانزا

  1. هرسال بیش از ۳۷۰ هزار کودک زیر ۵ سال در دنیا به علت ابتلا به هموفیلوس انفلوانزا می میرند .
  2. کودکانیکه بعد از ابتلا به بیماری زنده می مانند اغلب بطور دائم فلج می شوند یا ناشنوا شده یا دچار آسیب های مغزی می شوند .
  3. واکسن هموفیلوس می تواند از بیش از یک سوم موارد پنومونی و۹۰درصد مننژیت هموفیلوسی پیشگیری کند .
  4. واکسن پنج گانه از ۵ عامل بالقوه کشنده: دیفتری – کزاز – سیاه سرفه – هپاتیت ب و هموفیلوس انفلوانزا پیشگیری می کند.
  5. دریافت واکسن پنج گانه تعداد تزریق ها به کودک را کاهش می دهد .

واکسیناسیون کودک

برنامه واکسیناسیون عبارت است از مجموعه‌ای از واکسن‌هایی که سنین مختلف برای کودکان اجرا می‌شود. در این برنامه، واکسن‌های مخصوص در زمان تولد، دو ماهگی، چهار ماهگی، شش ماهگی، دوازده ماهگی، هجده ماهگی و شش سالگی به کودکان زده می‌شود. برای داشتن اطلاعات بیشتر در این درباره، این مقاله را مطالعه کنید. بیشتر بخوانید “واکسیناسیون کودک”

طراحی شده توسط ساینا وب