دکتر مرتضی عبدالهی متخصص کودکان و نوزادان

ایران، مشهد ، کلینیک پزشکی دکتر مرتضی عبدالهی ، واحد 01

تلفن تماس05136230049

حریره بادام .مناسب برای هفته اول شروع غذای کمکی

بادام برای رشد مغز کودکان بسیار مفید است ولی از طرفی آلرژی و حساسیت به آن هم بسیار شایع است

حریره بادام را در سومین روز شروع غذای کمکی شروع کنید زمانی که کودک  چند روز فرنی خورد و مشکلی نداشت.

در روز ابتدایی شروع حریره بادام بایستی مغزبادام را حدود دو ساعت در آب ولرم غوطه و ر کنید و سپس پوسته نازک روی آنرا جدا کنید ..و پس از رنده کردن یا کوبیدن و له کردن بادام آنرا در یک پارچه تمیز برای یک ساعت در یک ته استکان(حدود ۲۰ سی سی) آب داغ قرار دهید تا شیره سفید رنگی از آن خارج شود.و این شیره سفید را به فرنی کودک اضافه کنید.

در روز اول فقط با یک بادام شروع کنید ولی بتدریج میتوان تعداد بادام را بیشتر نمود و از ماه دوم میتوان بادام را مستقیم رنده نمود در فرنی(بدون گرفتن شیره)

هفته دوم غذای کمکی شروع سوپ

سوپ از هفته دوم شروع غذای کمکی باید شروع شود.

سوپ بایستی در روزهای ابتدایی بسیار ساده و میکس شده باشد و بتدریج هم ترکیبات آن زیاد تر و متنوع تر شود و هم غلظت آن افزایش یابد.

در روز اول سوپ بایستی با آب و کمی برنج خیس شده و رشته فرنگی به تنهایی تهیه شود..

ظرف آشپزی بایستی پیرکس یا لعابی باشد

۲۵۰ سی سی آب یک قاشق غذاخوری برنج خیس شده و یک قاشق رشته فرنگی ریز شده این سوپ پخته میشود…به این سوپ هیچگونه نمک و ادویه نباید اضافه کنید..

این سوپ بایستی پس از پخت میکس شود بطوری که قوام آن کمی از فرنی بیشتر شود .

.

در روز بعد سوپ علاوه بر رشته فرنگی و برنج بایستی سیب زمینی هم داشته باشد و با دو روز فاصله میتوان هویج فرنگی هم به این سوپ اضافه کنید.

 

کودک سوپ میکس شده را بایستی با دست خودش (سوپ ولرم و دست شسته شده) بخورد و بازی کند و والدین هم با قاشق به کودک غذا بدهند.

کودک سوپ را مزه مزه میکند و ممکن است حتی به بیرون دهان تف کند و اصلا نباید نگران شوید..این موضوع در هفته های ابتدایی کاملا طبیعیست و کودک در حال اشنایی با مزه ها است

اضافه کردن ادویه و نمک جهت خوش طعم کردن سوپ در این زمان کاملا اشتباه است و اصولا هدف تغذیه در روزهای ابتدایی اشنایی با مزه ها و پیشگیری از حساسیت ها است که با خوردن چند قاشق هم به این هدف میرسیم

فرنی غلات .بهترین غذا برای شروع تغذیه کمکی و ادامه تا یک سالگی

بهترین غذا برای شروع غذای کمکی پودر غلات است.

فرنی با آرد برنج (پودر غلات ) تهیه میشود و بهترین غذا برای شروع است.

در اولین روز شروع غذای کمکی فرنی بایستی با آب تهیه شود و استفاده از شیر گاو یا شیر پاستوریزه مجاز نیست

.

مواد لازم

آب ۲۰۰ میلی لیتر ۰حدود یک لیوان کوچک)

آرد برنج ۲٫۵ گرم (حدود یک قاشق مربا خوری صاف)

نبات نیم تا یک گرم(اندازه نخود)

.

طرز تهیه.

پس از جوشاندن آب و حل شدن نبات در آن بایستی بتدریج حین هم زدن آرد را به آن اضافه کنید و هم بزنید تا قوام بگیرد.

.

فرنی در روزهای بعد چطور باید باشد.

در روزهای بعد میتوان کم کم مقدار آرد انرا زیادتر نمود و قوام آنرا بیشتر کرد.ولی مقدار نبات نباید اضافه شود.این مقدار نبات جهت شیرین کردن فرنی نیست و فقط اثر کاهش نفخ دارد

اضافه کردن شیر گاو یا پاستوریزه به فرنی در روزهای ابتدایی مجاز نیست و بعد از ۸ ماهگی در صورت صلاحدید پزشک و نداشتن آلرژی میتوان بتدریج شیر گاو به فرنی اضافه نمود(توجه کنید شیر گاو به تنهایی تا قبل یک سالگی مجاز نیست.ولی در فرنی چون مقدار آن کم است گاهی میتوان ۸ ماهگی با صلاحدید پزشک اضافه نمود)

در صورت کافی بودن شیر مادر جهت دوشیدن میتوان به فرنی از همان ابتدا شیر مادر اضافه نمود.

.

طرز تغذیه نوزاد در روز اول

پس از تهیه فرنی باید اجازه دهید که ولرم شود..سپس کاسه فرنی را در جلوی کودک قرار دهید .کودک در این سنین هنوز توانایی نشستن ندارد و در آغوش والدین است…در همین حالت کودک بایستی اجازه داشته باشد که به غذا دست بزند و تلاش کند که خودش با دست بخورد(دست کودک شسته شده و غذا ولرم باشد).تلاش کودک و بازی او با غذا سبب افزایش اعتماد به نفس کودک میشود و از طرفی بعلت تماس پوستی احتمال آلرژی و حساسیت به مواد غذایی کمتر میشود.والدین با قاشق فقط یکی دو قاشق به کودک فرنی بدهند کافیست.

کودک در ابتدا فقط غذا را مزه مزه میکند و ممکن است بخورد و یا غذا را از دهانش بیرون دهد.هر دو حالت طبیعیست و روز اول فقط جهت کسب تجربه برای کودک است.

.

سوال والدین در مورد ترکیبات تجاری مشابه فرنی در داروخانه ها.آیا میتوان به کودک این ترکیبات را بجای فرنی بدهیم؟

جواب:این ترکیبات با نامهای تجاری مختلف بسیار خوش طعم تر از فرنی بدون شکری است که خودتان میپزید.در نگاه اول ممکن است به نظرتان خوب باشد چون کودک بعلت خوش طعمی بیشتر میخورد ولی سبب میشود ذایقه کودک نا مناسب شکل بگیرد و بیشتر به غذاهای مصنوعی متمایل شود.از طرفی در این سن اصلا نیازی به زیاد خوردن غذا نیست.فقط چند قاشق مزه کردن برای کودک کافیست.و بهتر است این ترکیبات از رژیم غذایی کودک حذف شود و فقط مختص جاهایی که امکان آشپزی نیست باشد مانند سفر یا مهمانی

اصول مهم در شروع تغذیه کمکی کودک

برای دیدن کلیپ …اینجا کلیک کنید.

در شروع نغذیه چند اصل بایستی رعایت شود

۱-باید بدانید که در سنین زیر یک سال هدف از شروع و ادامه غذای کمکی فقط تکامل تغذیه ای و آشنایی کودک با مواد غذایی جامد و آلرژی های خوراکی است و رشد کودک با شیر مادر یا شیر خشک تامین میشود.در یک سال اول تا ۸۰ درصد کالری کودک  از شیر مادر است بنابراین به هیچ عنوان از کم خوردن کودک بر آشفته نشوید و برای دادن غذای بیشتر به کودک پافشاری نکنید.و اجازه دهید ذایقه کودک صحیح شکل بگیرد

۲-مواد غذایی در شروع غذای کمکی کاملا مایع هستند ..بتدریج به صورت نیمه مایع مانند فرنی میشوند و کمکم بایستی غلظت مواد افزوده شود..در ابتدا فرنی کودک بتدریج غلیظ تر میشود و در مرحله بعد که سوپ شروع شد بایستی سوپ کودک فقط در روزهای ابتدایی میکس شود.و در روزهای بعد سوپ کودک با قاشق له شود کافیست.این روند بتدریج ادامه می یابد و کم کم در ۷ ماهگی قوام غذا ها بصورت پوره های له شده مانند پوره سیب زمینی و یا کته له شده در می آید.و در حدود ۸ ماهگی تکه های غذا به اندازه نخود میشود..

تعدادی از والدین این روند را رعایت نمیکنند ..بعنوان مثال بعض والدین تا یک سالگی سوپ را میکس شده و حتی گاهی با شیشه به کودک میدهند ..علتی هم که ذکر میکنند اینست که کودک سوپ میکس شده را بهتر و بیشتر میخورد.در حالی که روند تکامل تغذیه ای کودک دچار اشکال میشود .

۳-یکی دیگر از اهداف غذای کمکی در زمان شروع .آشنایی سیستم ایمنی کودک با آلرژی ها و حساسیتهای غذایی است.جهت این هدف بایستی غذای کودک از مواد غذایی ساده شروع شود و کم کم پروتیینهای غذایی کودک پیچیده شوند.و بین افزودن مواد غذایی جدید فاصله یک تا سه روزه باشد تا هم بدن کودک فرصت شناسایی مواد جدید راداشته باشد و هم در صورت بروز حساسیت ماده ای که سبب حساسیت شده (اخیرا شروع شده) به راحتی شناخته شود..

۴-شکل گیری صحیح ذایقه کودک در این سنین یکی از اهداف اصلی است در این سنین جوانه های چشایی کودک کامل نیستند و بتدریج شکل میگیرند.برای بعضی والدین سوال پیش می آید که غذاهای کودکی که بدون نمک و شکر و ادویه هستند بسیار بی مزه هستند و کودک به همین دلیل کم میخورد.در حالی که چنین نیست  و کودک هنوز طعم ها را بخوبی نمیشناسد..شیرین کردن غذا و یا نمک و ادویه زدن به غذا سبب اختلال در این روند تکاملی میشود .غذاهای مصنوعی تجاری موجود هم اغلب جهت پذیرش بهتر کودک شیرین تر از معمول درست میشوند و روند تکامل ذایقه کودک را دچار اختلال میکنند.

جهت این هدف بایستی تنوع غذاهای کودک را بتدریج زیاد نمود تا ذایقه کودک با طعم های متعدد اشنا شود و از طرفی اضافه نمودن نمک و ادویه و شکر هم در سنین زیر یک سالگی نباید صورت گیرد.

یکی از اشتباهات رایج والدین تمرکز روی چند غذایی است که کودک بیشتر دوست دارد و بیشتر میخورد است.این حالت هم سبب بد غذایی کودک در آینده و مشکلات متعدد میشود

۵-تکامل روانی و شخصیتی کودک هم در روند تغذیه اهمیت زیادی دارد.کودک بایستی از همان روز اول تغذیه خودش با غذا بازی کند و با دست غذا بخورد(هر چند نا موفق)و والدین با قاشق کمکش کنند.زمانی که کودک توانست بنشیند (حدود ۸ ماهگی)بایستی حتما یک قاشق دست خودش باشد و والدین با قاشق دیگر به او غذا بدهند..از ۲ سالگی به بعد والدین حق ندارند به کودک در غذا خوردن کمک کنند.

این اقدامات درافزایش اعتماد به نفس و شکل گیری شخصیت مستقل کودک اهمیت زیادی دارد.

از طرفی زمانی که کودک سیر شده و غذا نمیخواهد و سرش را از قاشق برمی گرداند یا دهانش را قفل میکند به هیچ عنوان نباید به کودک اصرار کنید چون این رفتار سبب شکل گیری لجبازی در کودک و بد غذایی میشود.

 

تغذیه کمکی کودک..قسمت اول.. سن شروع تغذیه کمکی

جهت مشاهده کلیپ صوتی و تصویری  …اینجا…کلیک کنید

اغلب والدین برای شروع غذای کمکی کودک لحظه شماری میکنند.ولی اصول شروع را نمیدانند.

مطالعات زیادی در این مورد انجام شده و در فرهنگهای مختلف در سنین متفاوتی غذا شروع میشود.در بعضی مناطق دنیا غذا بعد یک سالگی شروع میشود و در بعضی جاها از یک ماهگی ..

آنچه در تمام منابع علمی مشترک است سنین ۴ تا ۶ ماهگی است.مطالعات زیادی نشان داده که کودکانی که قبل از ۴ ماهگی غذای کمکی برایشان شروع میشود ریسک آلرژی و حساسیت در آنها بسیار بالا است ..از طرفی سیستم ایمنی کودک در این سنین آماده شناسایی آنتی ژنهای مواد غذایی است و در مواردی که شروع غذای کمکی دیر تر از ۶ ماهگی است هم آلرژی ها شیوع پیدا میکنند.

حال سوالی که پیش می آید اینست که کجای این طیف ۴ تا ۶ ماهگی شروع شود؟..جواب اینست که شرایط کودک تعیین کننده است .

جهت شروع  باید کودک چه شرایطی داشته باشد:

بطور کلی کودک باید توانایی گردن گرفتن داشته باشد.تمایل کودک به خوردن و به سمت دهان بردن اشیاء هم بایستی وجود داشته باشد

برای انتخاب زمان مناسب شروع تغذیه بهتر است با پزشکتان مشورت کنید چون بسته به نمودار رشد شرایط کودکان متفاوت است.

خیلی از مراکز برای کودکی که وزن گیری خوب ندارد توصیه میکنند که غذای کمکی زودتر شروع شود.در حالی که کودکی که وزن گیری اش خوب نیست بایستی حتما یک بررسی آزمایشگاهی انجام شود چون ممکن‌است مشکل دیگری(مانند عفونتهای ادراری) داشته باشد.ضمن اینکه در این سنین تغذیه کمکی هیچ نقشی دروزن گیری کودک ندارد

زمان شروع تغذیه کمکی در بعضی فرهنگهابعد از یک سالگی است و بعضی جاها هم از دو ماهگی شروع میکنند..در کشور ما با توجه به آموزشهای اخیر تاکید شدیدی روی راس ۶ ماهگی میشود که این تاکید خیلی مناسب نست.چون در بعضی کودکان میتوان زودتر شروع نمود.

بعنوان مثال کودکی که ریفلاکس گوارشی دارد را میتوان در ۴ ماهگی غذا شروع نمود یا کودکی که وزن گیری خو ب دارد را بهتر است زودتر شروع کنید

مجدد تاکید میشود در کودکی که مشکل وزنگیری دارد شروع زودرس تغذیه هیچ کمکی نمیکند و علل کمبود وزن کودک نیاز به بررسی دارد

برای روشن شدن موضوع کالری شیر مادر و تغذیه کمکی را مقایسه میکنیم.یک وعده شیر برای کودک ۶ ماهه حدود ۱۵۰ میلی لیتر حجم و ۱۰۰ کیلو کالری انرژی دارد و بعلت هضم آسان حدود دو تا سه ساعت بعد کودک مجدد گرسنه میشود.در حالیکه یک وعده غذای کمکی مانند فرنی که در این سن دو تا سه قاشق فقط کودک میخورد حد اکثر ۲۰ کالری دارد و تا ۳ ساعت کودک را سیر نگه میدارد.بنابراین در زمان شروع غذای کمکی .غذا کمک زیادی به وزن گیری نمیکند و شیر مادر همچنان محور اصلی رشد کودک است.پس شروع زود غذا برای وزن گیری یا اصرار و پافشاری برای دادن غذای بیشتر به کودک در این سنین هیچ اثری در وزن کودک ندارد و فقط سبب اختلالات رفتاری و لجبازی و بد غذایی کودک میشود

در سن ۶ ماهگی ۱۰۰ درصد انرژی کودک از راه شیر مادر تامین میشود.این مقدار در ۹ ماهگی ۸۰ درصد و در یک سالگی ۵۰ تا ۶۰ درصد میشود…این مقادیر نشانه اهمیت شیر مادر در شروع غذای کمکی است و هدف از شروع غذای کمکی آماده سازی کودک برای غذای سفره است نه وزن گیری

حلیم کودک

برای کودکتان حلیم درست کنید

حلیم مخصوص کودکان

برای کودکتان حلیم درست کنید

مواد لازم :

گوشت گوسفندی : ۲۰۰ گرم

شیر : نصف لیوان

چهار مغز : ۱ قاشق غذاخوری

کره :۵۰ گرم

جوپرک :۴/۱ بسته

نمک : به میزان لازم

طرز تهیه :

گوشت را ۱ ساعت آب پز می کنیم و بعد جو پرک را که در شیر خیس کردیم به گوشت اضافه می کنیم. سپس چهارمغز را میکس می کنیم و به مخلوط گوشت و جو اضافه می کنیم و کمی نمک هم می ریزیم. وقتی تمام مواد خیلی خوب پخت ، مواد را در غذاساز می ریزیم و میکس می کنیم تا یک دست شود. حلیم را در ظرف می ریزیم و روی آن کمی کره می ریزیم.

  • بعد از اینکه حلیم را میکس کردید روی  حرارت مستقیم قرار ندهید که ته نگیرد.
  • به جای گوشت گوسفند از مرغ هم می توانید استفاده کنید و در زمستان از گندم و در تابستان از جو استفاده کنید.
  • توضیحات مهم:شیر را فقط زمانی میتوانید استفاده کنید که قبلا شیر مصرف کرده و تحمل نموده ..قبل از یک سالگی با آب خیس شود بهتر است
  • نمک و شکر هم قبل از ۱۱ ماهگی به حلیم اضافه نشود

طرز تهیه حریره بادام و فندق

مواد لازم :

  • مغز بادام شیرین و خام: ۵ عدد
  • آب: دو سوم لیوان
  • آرد برنج قهوه‌ای: یک قاشق غذاخوری
  • عصاره کشمش: ۲ قاشق غذاخوری

طرز تهیه:

  1. مغز بادام را با آب داغ خیس کرده ، پوست بکنید و همراه آب ، در مخلوط کن مخلوط کنید.
  2. در مرحله بعدی آرد را به آن اضافه کرده و روی اجاق با حرارت ملایم قرار دهید و مرتب هم بزنید تا بجوشد.
  3. در این حال حریره را از روی اجاق برداشته و عصاره کشمش را به آن افزوده و صبر کنید تا خنک شود.
  4. به این صورت حریره بادام شما برای تغذیه کودکتان آماده است.

نکته: برای گرفتن عصاره کشمش یک استکان کشمش خشک شده را تمیز کرده و بشویید و با یک لیوان آب جوشیده ولرم مخلوط کرده و در مخلوط کن ، مخلوط کنید، تا بصورت شیره درآید و بعد صاف کرده و سپس مورد مصرف قرار دهید.


طرز تهیه حریره فندق

این حریره نیز مثل حریره بادام تهیه می‌شود؛ با این اختلاف که به جای بادام از ۵ عدد فندق خام درشت استفاده شود.

طرز تهیه پوره سیب زمینی

طرز تهیه غذای کودک : پوره سیب زمینی

غذای کودک،تهیه غذای کودک زیر یکسال

پوره سیب زمینی

مواد لازم:
ـ سیب زمینی
ـ شیر (۵ قاشق غذاخوری)
ـ کره (یک قاشق مرباخوری)

 طرز تهیه:
ابتدا سیب زمینی را شسته و با پوست، داخل آب جوش ریخته و می گذاریم که کاملاً پخته شود. سپس پوست آن را گرفته و رنده کنید. بعد سیب زمینی رنده شده را با کره مخلوط و کم کم به آن شیر اضافه کنید تا به نرمی و غلظت دلخواه برسد. سایر پوره ها مثل پوره هویج، کدو حلوایی، عدس، نخودفرنگی و لوبیا سبز نیز به همین شکل تهیه می شود.

طرز پخت فرنی و حریره بادام

سلام .حتما وقتی دارید این مقاله را می خونید نوزاد شما در سنین ۴ تا ۶ ماهگی استدر این زمان تغذیه کمکی نوزاد باید شروع بشه. از غذاهای کمکی نوزاد برای شروع میتونیم به حریره بادام یا فرنی اشاره کنیم.
طرز تهیه فرنی برای نوزاد
زمان پخت فرنی : حدودا ۱۵ دقیقه
مواد لازم:
– آرد برنج : ۲ قاشق سوپ خوری
– آب: یک لیوان
– بادام: ۶ عدد
روش تهیه :
ابتدا اب را در یک ظرف مناسب (ظرف مناسب چه ظرفی است.کلیک کنید) بجوشانید
باید پوست بادام را جداکنید برای این کار ابندا آب جوش روی آن بریزید و چند دقیقه صبر کنید و سپس آب سرد بریزید و پوست بادام جدا شود
– بادام را میتوانید چرخ کنید و با کمی آب مخلوط کنید تا بصورت شیره دربیاد
– ظرف را روی حرارت ملایم گذاشته و کم کم آرد برنج را به آ ب اضافه کنید
– برای نوزاد بهتر است که چاشنی و نمک استفاده نشود اما اضافه کردن یک تکه کوچک نبات به فرنی منعی ندارد
– سپس شیره بادام را اضافه کنید
– روی حرارت ملایم قرار دهید و مرتب بهم بزنید تا غلیظ شود.
– زمانی که فرنی به اندازه ماست قوام پیدا کرد زیر شعله رو خاموش کنید و صبر کنید تا کمی خنک شود.
توجه کنید: ریختن بادام در فرنی سلیقه ای است و میتونید فرنی را بدون بادام درست کنید.
نکاتی مهم در تهیه فرنی
– می توانید این فرنی را با پوره سیب و شیر خشک یا شیر مادرسرو کنید.
– می تونید آرد برنج را خانگی تهیه کنید و هر زمانی که خواستید از آن برای تهیه فرنی استفاده کنید.
– غلات و فرنی خانگی را می توان در ۴ تا ۶ ماهگیبه نوزاد معرفی کرد.
– هنگامی که نوزاد به۹ ماهگی برسد می توانید مقدار کمی شیر گاو را به غذای او اضافه کنید. … شیر گاو حاوی آهن و سایر مواد مغذی که نوزاد شما نیاز دارد نمی باشد. اگر نوزاد شما تشنه است، فقط به او آب، شیر مادر یا شیر خشک معمولی بدهید.
فرنی یک صبحانه بسیار مغذی است. مهم نیست چند سال داشته باشید. این صبحانه به راحتی تهیه می شود و طعم خوبی دارد.
شروع غذای کمکی نوزاد
شروع غذای کمکی با فزنی آرد برنج است که روز اول از یک قاشق مرباخوری یک بار در روز (مثلا” ظهر) شروع شده و کم کم به مقدار و دفعات آن متناسب با اشتهای کودک اضافه می شود تا نهایتا” در پایان یک هفته مقدار آن به حدود۷ قاشق مرباخوری برسد. بخاطر بسپارید همچنان شیر مادر غذای اصلی شیرخوار شما است.و به هیچ عنوان به کودک برای بیشتر خوردن اصرار نکنید
طرز تهیه آرد برنج خانگی
– برای تهیه آرد برنج از برنج نیم دونه یا دانه کامل ایرانی مرغوب استفاده کنید
– ابتدا برنج را بشورید و سپس چند ساعت بگذارید تا کاملا خیس بخورد،
– سپس دانه های برنج را روی دستمال بریزید تا کاملا خشک شود میتونید از نور آفتاب استفاده کنید اما خیلی زیر نور نباشه و مقداری رطوبت باقی بماند
– سپس دانه ها را آسیاب کنید تا زمانی که دانه درشت نباشد و کاملا ریز شده باشد
– دانه های آسیاب شده را چندین بار الک میکنید تا آرد برنج درست شود.

شیر خشکهای مختلف موجود در بازار

ذکر این نکته ضروریست که مصرف و شروع هر گونه شیر خشک بدون مشورت پزشک ممنوع است و در توضیحات ادامه که از سایت داروخانه دکتر علی زاده است اشاره ای به برند تجار یشیر خشک نکردیم چون به هیچ عنوان تبلیغ برای هیچ نوع شیر خشکی را در سایت مجاز نمیدانیم بیشتر بخوانید “شیر خشکهای مختلف موجود در بازار”

طراحی شده توسط ساینا وب