دکتر مرتضی عبدالهی متخصص کودکان و نوزادان

ایران، مشهد ، کلینیک پزشکی دکتر مرتضی عبدالهی ، واحد 01

تلفن تماس05136230049

تب و تشنج در کودکان

 

تشنج ناشی از تب شایع ترین نوع تشنج در کودکان است . حدود ۴-۳ % کودکان با سن کمتر از ۶ سال دچار این نوع تشنج می شوند . این نوع تشنج همیشه به همراه تب بالا و در سنین ۶ ماهگی تا ۶ سالگی اتفاق می افتد به ندرت ممکن است بعد از سن ۶ سالگی نیز تکرار شود . ولی بیشترین شیوع آن در یک تا دو سال عمر است . که بیشتر به دلیل بروز عفونت های گوارشی ، تنفسی و ادراری در این سنین است . از این رو در هر کودک مبتلا به تشنج ناشی از تب باید کانون تب مشخص و درمان شود .
 
شکل تشنج :
معمولا تشنج در اولین ساعات بروز تب پدیدار شده و گاهی حتی والدین متوجه تب کودک نمی گردند و پس از وقوع تشنج متوجه تب در نزد کودک می شوند . تشنج به صورت از دست رفتن ناگهانی هوشیاری ، قفل شدن فک ، سیاه شدن دور لب ، سفت شدن تمام بدن و به دنبال آن حرکاتی شبیه دست و پا زدن بروز می کند . حمله تشنج معمولا کوتاه مدت بوده و در عرض ۲-۱ دقیقه برطرف می شود . و به ندرت ممکن است حرکات تشنجی در یک طرف بدن و یا فقط در چشمها باشد که در این موارد علامت خطرناکی است و نیاز به بررسی بیشتری دارد . هر چه تشنج در سنین پایین تر بروز کند احتمال تکرار آن بیشتر است .
 
درمان در منزل :
۱- والدین باید در هنگام بروز تشنج خونسردی خود را حفظ کنند .
۲- کودک را به پهلو خوابانیده و چنانچه در دهان او ماده غذایی و یا ترشحی وجود دارد به آهستگی خارج نمایند .
۳- از پاشیدن آب به صورت و یا تحریک وی خودداری شود .
۴- به هیچ عنوان سعی در باز کردن دهان کودک نشود ولی در صورت امکان یک شی پلاستیکی نرم در بین دندانها قرار گیرد تا از گاز گرفتگی زبان جلوگیری شود .
با استفاده از شیاف استامینوفن و کم کردن پوشش کودک درجه حرارت کودک را کنترل کنید . در صورت لزوم می توان از تن شویه با آب ولرم نیز استفاده کرد که در این مورد پنبه یا پارچه ای نرم آغشته به آب ولرم را به مدت یک ساعت در نواحی دور گردن و زیر بغل کشاله ران کشیده تا درجه حرارت کودک به حد طبیعی برسد .
۵- در اکثر موارد تشنج در عرض کمتر از دو دقیقه خاتمه می یابد ولی در صورت تداوم تشنج می توان از شیاف دیازپام استفاده نمود . در این موارد شیاف دیازپام ۵ میلی گرم در کودکان با وزن ۱۵ کیلوگرم ، و نوع ۱۰ میلی گرم در کودکان بالاتر از ۱۵ کیلوگرم موثر واقع می شود . هر کودک در اولین حمله تشنج با تب بایستی در بیمارستان بستری و بررسی گردد ، ولی در مورد کودکانی که سابقه تشنج در هنگام تب دارند در صورت مراجعه به پزشک برای جستجوی علت تب و درمان آن کافی است .
 
اقدامات در بیمارستان :
پس از ورود به بیمارستان در صورت ادامه تشنج تجویز دیازپام از طریق وریدی و یا مقعدی موجب کنترل تشنج خواهد شد باید علت تب کودک مشخص گردد که شرح حال کودک و معاینه دقیق به همراه آزمایشات در این مورد لازم می باشد . در سنین پایین گاهی علی رغم بررسی های فوق علت تب نامعلوم می ماند در این موارد حتمامی بایست LP (گرفتن مایع نخاع ) انجام شود . والدین بایستی توجه داشته باشند که بروز مننژیت یا همان عفونت پرده های مغز از عفونت های خطرناک و پر عارضه در سنین خردسالی است که تنها راه تشخیص آن LP ( گرفتن مایع نخاع ) است . درمان دیر رس مننژیت منجر به عوارضی چون کری، اختلال بینایی ، عقب افتادگی ذهنی ، اختلالات رفتاری می شود .
از آن جایی که LP عارضه ای ندارد و بر خلاف نظر عوام منجر به فلجی نمی گردد لذا والدین باید با آرامش خاطران را بپزیرند .
 
پیش آگهی :
تشنج ناشی از تب خوش خیم بوده و عارضه ای به جا نمی گذارد مگر در مواردی که طول بکشد ، تکرار شود یا کودک معاینه عصبی غیر طبیعی داشته باشد که نیاز به استفاده از داروهای ضد تشنج مثل فنوباربیتال یا سدیم والپورات به مدت ۳-۱ سال دارد. در سایر موارد استفاده از تب بر ، دیازپام خوارکی ، و تن شویه در هنگام بروز تب برای کودک کافی می باشد بنابراین تشنج ناشی از تب می تواند علامتی از یک بیماری جدی باشد که در صورت پیدا کردن علت تب و درمان آن پیش آگهی خوب خواهد بود .

 

مخملک

مخملک یا تب اسکارلت

مخملک یا تب اسکارلت، یک بیماری عفونی است که توسط باکتری‌های گروه A استرپتوکوک (GAS) ایجاد می‌شود. این باکتری سم تولید می‌کند. سم باعث بروز بثورات پوستی قرمز رنگ می‌شود. بیماری مخملک بیشتر در کودکان ۴ تا ۸ ساله بروز می‌کند.

مخملک چه علائمی دارد؟

مخملک یا تب اسکارلت، یک بیماری عفونی است که توسط باکتری‌های گروه A استرپتوکوک (GAS) ایجاد می‌شود. این باکتری سم تولید می‌کند. سم باعث بروز بثورات پوستی قرمز رنگ می‌شود. بیماری مخملک بیشتر در کودکان ۴ تا ۸ ساله بروز می‌کند.

 

تاریخچه بیماری مخملک

در قرن ۱۹ بیماری‌هایی نظیر: تب مخملک، سرخک، سرخجه، زرد زخم، بیماری پنجم، تب زرد و آبله مرغان در کودکان همراه با تب و ظهور جوش شایع شد. سوء تغذیه در دوران کودکی و در زمان بارداری، جزو عوامل خطر برای این بیماری بود.

کاهش گونه‌های باکتری که تولید مخملک می‌کردند و استفاده از آنتی‌بیوتیک‌ها و مقاومت بیشتر مردم در برابر این باکتری، باعث شد که این بیماری کمتر شود.

 

علل مخملک

۱- باکتری گرم منفی استرپتوکوک (گروه A استرپتوکوکی) این باکتری موجب گلودرد میکروبی و بیماری‌های دیگر نظیر تب‌روماتیسمی می‌شود.

۲- این باکتری یک سم پروتئینی مخصوص تولید می‌کند که موجب ایجاد جوش در پوست می‌شود.

۳- زخم ناشی از عفونت استرپتوکوک نیز یکی دیگر از عوامل ایجاد کننده تب مخملک می‌باشد.

 

علائم مخملک

زمان بین آلودگی با میکروب مخملک و ظهور علائم معمولا کوتاه (۱ تا ۲ روز) می‌باشد. عموما، بیماری با تب و گلودرد شروع می‌شود

سردرد

درد عضلانی

بزرگی گره‌های لنفاوی در گردن

رنگ قرمز روشن در چین‌های زیر بغل و کشاله ران

خستگی و بی قراری

درد شکمی

تهوع

ظاهر زبان در بیماری مخملک

التهاب و ورم گلو

تکه های چرک زرد رنگ در پشت حلق

دو روز بعد از این علائم، در پوست جوش‌هایی ظاهر می‌شود. جوش‌ها غالبا در تنه می‌باشند و بعد به دست‌ها و پاها گسترش می‌یابند. در کف دست و کف پا، این جوش ها نمی‌باشند.

جوش‌ها، قرمز رنگ می‌باشند و وقتی که دست به آنها می‌زنیم، سفید می‌شوند.

پوست، سفت و سخت می‌شود، مثل آفتاب‌سوختگی.

صورت سرخ و گلگون

زبان سفید به همراه پرزهای قرمز که به نام “زبان توت فرنگی سفید” معروف است (تصویر مقابل)

بعد از ۲ تا ۴ روز، جوش‌ها خشک و محو می‌شوند. پوست نیز صاف می‌شود.

 

تشخیص مخملک

با دیدن جوش‌ها و گلو، این بیماری قابل تشخیص می‌باشد.

علاوه بر آن، پزشک ممکن است یک تکه پنبه‌ای را به گلوی بیمار بزند و ببیند که آیا بیمار دارای چرک در گلو می‌باشد یا نه.

آزمایشات خونی نیز در برخی موارد انجام می‌گیرد.

 

عوارض مخملک

عوارض بیماری مخملک می‌تواند شامل: عفونت، تب روماتیسمی، مشکلات استخوانی یا مفصلی مثل آرتریت و استئومیلیت، آبسه، ورم غدد، اختلال در کار کلیه، هپاتیت، پنومونی و یا گسترش عفونت به مناطق دیگر باشد.

عفونت(sepsis)  وقتی رخ می‌دهد که باکتری وارد خون شود که یک بیماری جدی است و می‌تواند بیمار را به شوک وارد کند.

اگر باکتری به بافت حمله کند، آبسه و یا چرک در پشت گلو یا اطراف لوزه‌ها یافت می‌شود. همچنین ممکن است منجر به سینوسی شدن و عفونی شدن گوش (اوتیت مدیا) شود.

خیلی کم ممکن است باکتری بر سیستم عصبی مرکزی اثر بگذارد و منجر به بیماری مننژیت شود.

به طور کلی ۲۴ ساعت بعد از اتمام درمان آنتی بیوتیک، دیگر این بیماری مسری نیست. پس تا قبل از این زمان، باید از سر کار رفتن و مدرسه رفتن خودداری کرد.

 

درمان مخملک

این تب خیلی خوب به درمان پاسخ می‌دهد و به طور کامل از بین می‌رود. درمان شامل :

– استراحت کردن، نوشیدن مایعات و مصرف آنتی بیوتیک (پنی سیلین) می‌باشد.

– زیاد نوشیدن مایعات خنک (مخصوصا وقتی که اشتها کم شده باشد)

– خنک نگه داشتن اتاق

– استفاده از پاراستامول برای کاهش درد و پایین آورددن دمای بدن

– دوری از دود سیگار و آلودگی

 

جلوگیری از مخملک

باکتری در اثر تماس و ترشحات فرد بیمار به افراد سالم منتقل می‌شود. این بیماران باید:

وقتی سرفه می‌کنند، جلوی دهانشان را بگیرند.

دستان خود را مرتب شستشو دهند.

بشقاب، قاشق، چنگال و لیوان مخصوص به خود را داشته باشند.

زخم‌ها را تمیز و خشک کنند، تا ابتلای به عفونت را کم کنند.

به طور کلی، ۲۴ ساعت بعد از اتمام درمان آنتی بیوتیک، دیگر این بیماری مسری نیست. پس تا قبل از این زمان، باید از سر کار رفتن و مدرسه رفتن خودداری کنند.

 

نکات قابل توجه:

اگر علائم این بیماری را دارید، حتما به پزشک مراجعه کنید.

اگر علائم، بعد از ۲۴ ساعت از اتمام آنتی بیوتیک هنوز وجود داشت، به پزشک مراجعه کنید.

اگر علائم پیشرفت کرد و با علائم جدیدی مواجه شدید، باز هم به پزشک مراجعه کنید.

 

گلودرد های چرکی کودکی

گلودرد های چرکی در سنین ۳ تا ۱۵ سال بسیار اهمیت دارد و ممکن است به دریچه های قلبی کودک اسیب بزند.مصرف انتی بیوتیک در گلودرد چرکی کودکان این سنین ضروری است بیشتر بخوانید “گلودرد های چرکی کودکی”

روزیولا

وزئولا اینفانتوم یا سرخ جوش نوع ویروسی خفیف و شایعی از گروه بیماری‌های هرپسی است که باعث تب و راش پوستی در نوزادان و خردسالان می‌شود. روزئولا دیگر عفونت‌های هرپسی مانند تبخال، آبله مرغان یا زونا را به دنبال ندارد. کودک دچار سرخ‌جوش تا چند روز کسالت دارد یا علائم او آن‌قدر ضعیف است که عفونت مشخص نمی‌شود.

روزئولا یا بیماری گل سرخ عموماً در کودکان ۶ ماهه تا ۲ ساله مشاهده می‌شود. ۹۵ درصد کودکان تا سن دو سالگی دچار عفونت روزئولا می‌شوند. این بیماری معمولاً ۳ تا ۵ روز طول می‌کشد و به هیچ درمان خاصی نیاز ندارد. استراحت مطلق، مصرف مایعات و داروهای تب‌بر درمان متداولی است که برای روزئولا پیشنهاد می‌شود.

اگر علائم روزئولا را در فرزندتان مشاهده می‌کنید و نگران سلامتی او هستید، توصیه می‌کنیم به متخصص اطفال مراجعه کنید. متخصص اطفال کودک را معاینه می‌کند، پس از تشخیص بیماری داروی مناسب را برای کاهش تب تجویز می‌کند و شما را برای مراقبت از کودک در خانه راهنمایی می‌کند.


علل روزئولا
دو ویروس شایع و مرتبط به هم، یعنی ویروس هرپس انسانی (HHV) نوع ۶ و نوع ۷ عامل ابتلا به روزئولا هستند. این ویروس‌ها از همان خانواده ویروس‌های هرپس سیمپلکس یا تبخال (HSV) هستند، اما این دو نوع باعث تبخال و عفونت‌های ناحیه تناسلی نمی‌شوند.

عامل‌های خطر
نوزادان بزرگتر بیشتر در معرض ابتلا به  روزئولا هستند، چون هنوز بدنشان فرصت لازم پیدا نکرده است تا برای مقابله با ویروس‌های بی‌شمار پادتن (آنتی بادی) تولید کند. نوزادان در رحم مادر پادتن را از مادرشان دریافت می‌کنند و این پادتن از آنها در برابر ابتلا به عفونت‌هایی مانند روزئولا محافظت می‌کند. اما این ایمنی به مرور زمان کاهش می‌یابد. بیماری گل سرخ در بازه سنی ۶ تا ۱۵ بالاترین شیوع را دارد.

نشانه‌ها و علائم روزئولا

تب
روزئولا معمولاً با تب بالا و ناگهانی، غالباً بیشتر از ۳۹٫۴ درجه سانتیگراد، شروع می‌شود. گلو درد خفیف، آبریزش بینی یا سرفه نیز همراه با تب یا پس از آن در برخی کودکان مشاهده می‌شود. گاهی علاوه بر تب غدد لنفاوی گردن کودک نیز ورم می‌کند. تب سه تا پنج روز ادامه دارد و در این مدت کودک بی‌قرار و عصبی است و کمتر از معمول غذا می‌خورد.

تب بالا غالباً ناگهان پایین می‌آید و همزمان با قطع شدن تب راش پوستی برآمده یا صاف صورتی متمایل به قرمزی روی بالاتنه ایجاد می‌شود. این تب سریع بالا رونده حمله تشنج ناشی از تب را در حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد از خردسالان دچار روزئولا به دنبال دارد. نشانه‌های تشنج ناشی از تب عبارت است از:

بیهوش شدن
تکان خوردن یا لرزیدن بازوها، پاها یا صورت به مدت ۲ تا ۳ دقیقه
از دست دادن کنترل مثانه یا روده

راش
معمولاً، اما نه همیشه پس از پایین آمدن تب راش پوستی شروع می‌شود. راش از تعداد زیادی لکه‌ یا نقطه صورتی رنگ کوچکی تشکیل می‌شود که معمولاً صاف و گاهی برآمده هستند و حلقه سفید رنگی دور بعضی از آنها دیده می‌شود. راش به طور معمول از روی قفسه سینه، پشت بدن و شکم شروع می‌شود، سپس در گردن و دست‌ها نیز پخش می‌شود و ممکن است به پاها و صورت نیز برسد. راش بدون خارش و بدون درد از چند ساعت تا چند روز استمرار دارد و پس از آن محو می‌شود. دیگر نشانه‌ها و علائم روزئولا عبارت است از:

عصبی و بی‌قرار بودن نوزادان و کودکان
اسهال خفیف
کاهش اشتها
متورم شدن پلک‌ها

زمان مراجعه به پزشک در شرایط روزئولا
در شرایط زیر به متخصص اطفال مراجعه کنید:

تب بالای ۳۹٫۴ سانتی‌گراد
چنانچه بیماری گل سرخ و تب کودک بیش از ۷ روز طول کشیده است.
بهبود نیافتن راش پس از سه روز

مسری بودن

روزئولا یک بیماری مسری است. هنگام صحبت کردن، عطسه زدن یا سرفه کردن کودک قطرات بسیار ریزی در هوا پخش می‌شود که ممکن است اطرافیان آنها را تنفس کنند. همچنین این قطرات روی سطوح می‌نشیند و اگر کودکان آن سطوح را لمس کنند و سپس به بینی یا دهان‌شان دست ببرند، این عفونت وارد بدنشان می‌شود. بیماری سرخ جوش در مرحله تب واگیردار است، اما تا زمان شروع نشدن راش پوستی پخش نمی‌شود.

عوارض روزئولا
کودکان مبتلا به بیماری گل سرخ گاهی تشنجی را تجربه می‌کنند که نتیجه بالا رفتن سریع دمای بدن است. روزئولا به ندرت عوارض جدی به دنبال دارد. اکثر بزرگسالان و کودکانی که تنها مشکلشان روزئولا است، به سرعت و به طور کامل بهبود می‌یابند.

تشخیص روزئولا
تشخیص روزئولا دشوار است، چون علائم و نشانه‌های اولیه‌ی آن شبیه به دیگر بیماری‌های شایع دوران کودکی است. اگر فرزندتان تب دارد و مطمئن‌ هستید کودک به سرماخوردگی، عفونت گوش، گلو درد چرکی یا دیگر عارضه‌های شایع مبتلا نیست، متخصص اطفال منتظر می‌ماند تا ببیند که آیا راش پوستی مشخصه‌ی روزئولا بروز می‌یابد یا خیر. متخصص اطفال روش پایین آوردن تب در خانه را به شما توضیح می‌دهد و از شما می‌خواهد که بروز راش پوستی را تحت نظر داشته باشید. متخصص اطفال روزئولا را با توجه به راش علامت سرخ جوش تشخیص می‌دهد، گاهی نیز آزمایش خون برای بررسی وجود پادتن‌های روزئولا انجام می‌شود.

داروی روزئولا،علت روزئولا،علائم روزئولا

اگر علائم روزئولا را در فرزندتان مشاهده می‌کنید، توصیه می‌کنیم به متخصص اطفال مراجعه کنید

درمان روزئولا
دارو
اکثر کودکان یک هفته پس از شروع تب به طور کامل بهبود می‌یابند. پس از هماهنگی با پزشک می‌توانید داروهای تب‌بری مانند استامینوفن (تایلنول و اقلام مشابه) یا ایبوپروفن (ادویل، مورتین و اقلام مشابه) را بدون نسخه از داروخانه تهیه کنید و به کودک بدهید.

در دادن آسپرین به کودکان و نوجوانان احتیاط کنید. اگرچه مصرف آسپرین برای کودکان بزرگتر از ۳ سال منعی ندارد، اما کودکان و نوجوانان در دوران نقاهت آبله مرغان یا آنفلوآنزا نباید آسپرین مصرف کنند؛ چون آسپرین باعث بروز سندرم ری می‌شود. سندرم ری عارضه‌ای مرگبار و کشنده‌ برای چنین کودکانی است.

هیچ درمان مشخصی برای روزئولا وجود ندارد، اگرچه برخی پزشکان داروی ضدویروسی گانسیکلوویر (Cytovene) را برای درمان عفونت افراد با سیستم ایمنی ضعیف تجویز می‌کنند. آنتی بیوتیک برای درمان بیماری‌های ویروسی مانند روزئولا موثر نیست.

درمان خانگی
برای این که تب باعث بی‌آبی بدن کودک نشود، کودک را تشویق به نوشیدن مایعات شفافی مانند آب یخ و محلول‌های الکترولیت مخصوص کودکان بکنید. شیر خشک و شیر سینه نیز از کاهش آب بدن کودک جلوگیری می‌کند.

مدت زمان بیماری
تب روزئولا ۳ تا ۷ روز ادامه دارد و پس از آن راش پوستی شروع می‌شود که از چند ساعت تا چند روز طول می‌کشد.

پیشگیری از روزئولا
چون هیچ واکسنی برای پیشگیری از روزئولا وجود ندارد، بهترین روش برای پیشگیری از سرایت آن دور نگهداشتن کودک از بیمار مبتلا به روزئولا است. اگر فرزندتان دچار بیماری گل سرخ شده است، او را تا زمان پایین آمدن تب در خانه و دور از بقیه کودکان نگه‌دارید.

آنتی بادی روزئولا تا زمان مدرسه رفتن در بدن اکثر کودکان تولید می‌شود و آنها را در برابر عفونت ثانویه ایمن می‌کند. با این حال چنانچه یکی از اعضاء خانواده دچار این بیماری ویروسی شد، از بقیه بخواهید مرتب دست‌هایشان را بشویند تا از سرایت این ویروس به افرادی که در برابر بیماری مقاوم نیستند، جلوگیری شود.

 

بیماری دست و پا و دهان

سندرم دست، پا و دهان در کودکان

راهنمای والدین در مورد سندرم دست، پا و دهان در کودکان: در این بیماری جوش های تاول مانند قرمز در دست ها، پاها و دهان وجود دارد. این بیماری ویروسی است.

علل ایجاد این بیماری چیست؟ یکی از شایع ترین علل زخم های دهانی در کودکان زیر سه سال بیماری دست، پا و دهان است که معمولا با عفونت کوکساکی ویروس ایجاد می شود. برآمدگی های تاول مانند دردناک (وزیکل ها) و زخم ها بر  روی زبان و پشت دهان ایجاد می شود. جوش پوستی حساس ممکن است به صورت خاص روی دست ها، پاها، کفل و کشاله ران دیده شود. گاهی گلو درد و تب با درجه پائین دیده می شود. عفونت با تماس با ترشحات فرد مبتلا مثل بزاق و مدفوع منتقل می شود.

آیا این بیماری واگیر دار است و اگر این طور است، تا چه مدت دوره ی سرایت طول دارد؟ ویروس طی هفته اول بیماری بیش از همه واگیر دار است اما می تواند به گسترش برای چندین هفته بعد از اینکه علائم بیماری ظاهر شد ادامه دهد. شستن دست برای پیشگیری از انتقال به دیگران در خانواده به خصوص با تعویض پوشک ضروری است.

.

 

 

دوره طبیعی این بیماری چگونه است و چه مشکلاتی می تواند اتفاق بیفتد؟ این بیماری به خودی خود برطرف می شود. شایع ترین مشکل کمی آبی بدن و درد دهان و جذب دهانی کاهش یافته است.

آیا درمانی برای این بیماری وجود دارد؟ هیچ درمان ضد ویروسی برای این بیماری توصیه نمی شود.

چه نوع محدودیت هایی باید برای فعالیت های کودک من اعمال شود؟ کودک شما باید تا زمانی که تب برطرف شود و و زخم های دهانی ترمیم شود به مدرسه یا مهد کودک نرود.

چه مدت این بیماری طول می کشد؟ این بیماری معمولا حدود یک هفته طول می کشد.

چه کاری می توانم انجام دهم تا کودک من بهتر شود؟ مراقبت های حمایتی با مسکن های بدون نسخه می تواند به کنترل درد کمک کند. کودک خود را ترغیب کنید تا مقدار زیادی مایعات بنوشید و بستنی یخی بخورد.

چه موقع می خواهید دوباره کودک من را به خاطر این شرایط ببینید؟ در صورتی که مشکلی وجود نداشته باشد، کودک معمولا به خاطر این بیماری لازم نیست که دوباره ویزیت شود. اگر کودک شما به اندازه کافی نوشیدنی نمی نوشد، باید با پزشک خود تماس بگیرید. به ندرت کودکان ممکن است در بیمارستان به خاطر تامین آب با مایعات میان وریدی بستری شوند

پیشگیری از سرماخوردگی

سوال بسیار شایعی این روزها از ما متخصصین اطفال میشود همین است ودر مورد واکسن انفلانزا هم زیاد سوال میشود

***اقای دکتر فرزند من تند تند سرما میخورد راه پیشگیری از ان چیست
از هر هموطن ایرانی که بپرسیم راه پیشگیری از سرما خوردگی چیست جواب انرا در افزایش دمای بخاری و زیاد تر لباس پوشیدن میداند و فرار از محیط های باز و تجمع در محیط های بسته. ولی این باور ها همگی اشتباه است. سرماخوردگی یک بیماری ویروسی است که دمای محیط فقط عامل مستعد کننده ان است نه عامل اصلی. اگر دمای هوا عامل اصلی باشد ما نباید در خط استوا سرماخوردگی ببینیم ولی در همانجا هم سرماخوردگی شایع است.حال این سوال مطرح میشود که اگر سرما خوردگی علت ان انتقال ویروس بین افراد است پس چرا در فصول سرد سال شایعتر است.علت اینست که در فصل سرما عوامل مستعد کننده به سرما خوردگی بیشتر است که یک سری غیر قابل اجتناب است و یک سری ناشی از فرهنگ اشتباه جامعه است. تجمع افراد در فصل سرما در محیط های سر پوشیده و  عدم تهویه کافی علت اصلی استعداد به سرماخوردگی است. مثلا در مدرسه فصل گرما پنجره ها باز است و بچه ها زنگ تفریح به حیاط میروند ولی در فصل سرما در راهرو ها تجمع میکنند . من بارها دیده ام که در محل ورودی بیمارستان محل کار  من. مردم در فصل گرما در محوطه بیمارستان پخش هستند تا ساعت ملاقات شروع شود و وارد شوند در حالی که در فصل سرما همه در یک اتاقک ورودی کوچک تجمع میکنند از ترس سرما خوردگی غافل از اینکه سرما خوردگی در همین هوای گرم این اتاقک بیشتر از هوای سرد بیرون منتقل میشود . در حالی که اگر لباس گرم بپوشند و در محوطه قدم بزنند تا ساعت ملاقات شروع شود احتمال سرما خوردگی کمتر است. 
*یکی از عوامل دیگری که سبب میشود سرما خوردگی در فصول سرد شایعتر باشد .تغییر ناگهانی دماست .ما در فصل تابستان در شهرهایی مثل مشهد یا تهران در حالات اوج گرما دمای محیط به حد اکثر ۴۰ درجه میرسد و داخل ماشین یا خانه با کولر گازی هم دما به سختی به ۲۵ درجه میرسد و فرد حین جابجایی بین دو محیط ۱۵ درجه اختلاف دما را حس میکند . در حالی که در زمستان دمای محیط گاهی تا ۱۵ درجه زیر صفر میرسد و داخل منزل را گاهی تا ۳۵ درجه گرم میکنند. و فرد حین جابجایی بین این دو محیط ۵۰ درجه تغییر ناگهانی را حس میکند که در این حالت استعداد ابتلا به سرماخوردگی بیشتر میشود .حال چه باید کرد .دمای بیرون را که نمیشود گرم کنیم ولی دمای داخل منزل یا ماشین را میتوان کمی متعادل تر کرد (حدود ۲۵ درجه)و در بیرون لباس گرم تر پوشید. 
*از جمله راههای مهم پیشگیری از سرماخوردگی شستن دستهاست و یکی دیگر از عوامل مستعد کننده فرهنگ رو بوسی کردن در ما ایرانیان به مناسبتهای مختلف است .البته شاید تغییر این فرهنگ کار مشکلی باشد ولی حد اقل شخصی که مبتلاست خودش بهتر است با دیگران رو بوسی نکند.
*یکی دیگر از عواملی که سبب کاهش سرماخوردگی میشود تهویه مناسب هوای محل زندگیست . در فصل زمستان هر روز یک بار هم که شده برای دقایقی لباس گرم بپوشید و پنجره ها را باز کنید که هوای خانه عوض شود.
*داروها نقشی در پیشگیری از سرما خوردگی ندارند ولی مصرف روی (زینک)و ویتامین ث در کاهش عوارض سرماخوردگی موثرند و توصیه به مصرف انها میشود.
***نکته مهم دیگر در سرماخوردگی مکرر اینست که خیلی اوقات این سرفه ها و ابریزش بینی الر‍یک یا حساسیتی است و علت ان ویروس سرماخوردگی نیست و جهت افتراق ان از سرماخوردگی باید با پزشک مشورت کرد
**در مورد انفلانزا هم مسایل و دقت های سرماخوردگی لازم است ولی تفاوتهایی وجود دارد. اول اینکه انفلانزا به علت تب بالاتر و عوارض جانبی بیشتر مراچعه به پزشک ضروریست و دوم اینکه جهت پیشگیری از انفلانزا واکسن وجود دارد که این واکسن در بعضی موارد خاص در ابتدای پاییز تزریق میشود و سبب پیشگیری نسبی از انفلانزا میشود .در مورد انفلانزا قبل از خرید واکسن حتما نکات زیر را مطالعه کنید
  • واکسن انفلانزا در موارد بیماری همراه مانند مشکلات کلیوی و قلبی و اسم شدید و موارد مشابه دیگر توسط پزشک توصیه میشود
  • واکسن انفلانزا از تمام موارد انفلانزا پیشگیری نمیکند.
  • واکسن انفلانزا دارای عوارض جانبی بسیار کمی است
  • در بعضی همه گیری های انفلانزای خطر ناک (مانند انفلانزای پرندگان که چند سال پیش شایع شد)در مناطق با ابتلای بالا توصیه به واکسن برای عموم کودکان شد که این توصیه ها توسط سازمانهای نظارتی کلان کشور صورت میگیرد(در ایران وزارت بهداشت)و در سایر موارد پزشکان بر اساس شرایط  کودک و مشکل ضمینه ای احتمالی تصمیم میگیرند که واکسن بزند یا نزند

 

آبله مرغان

ابله مرغان یک بیماری عفونی و عامل آن ویروس واریسلازوستر می باشد. بیماری آبله مرغان باعث راش های پوستی تاول مانند شده و همچنین باعث خارش بدن خستگی و تب می شود. به طور معمول بصورت بثورات پوستی خارش دار بروز می کند. دانه ها یا جوشهای آبله مرغان به صورت برآمدگی کوچک شروع می  شوند که به سرعت به تاول های کوچک مایع دار با زمینه صورتی تغییر شکل پیدا می کنند و در نهایت به صورت پوسته های قهوه ای و خشک شده در می آیند. این دانه ها و جوش ها اغلب از پوست سر، صورت یا تنه شروع می شود، سپس می تواند در سر تا سر بدن پخش شود. کودکان اغلب بین ۵۰-۲۵ دانه آبله می زنند، اگرچه در مواردی ممکن است بیماری فقط به چند تاول کوچک محدود شود. این بیماری برای افرادیکه تاکنون دچار آبله مرغان نشده و یا واکسیناسیون نشده اند، بسیار مسری می باشد. این بیماری می تواند در هر سنی رخ دهد، اما در کودکان شایع تر است .

کودک شما ممکن است خسته و بیحال بنظر برسد و شاید کمی تب داشته باشد. احتمالا اشتهایش را از دست داده و مختصری سردرد یا درد در ناحیه شکم دارد. در حدود دو روز قبل از بیرون ریختن دانه ها، ممکن است سرفه یا آبریزش از بینی داشته باشد. بیماری آبله مرغان معمولا ۵ تا ۱۰ روز طول می کشد.

انتقال بیماری ازطریق تماس مستقیم با ضایعات وازراه تنفسی می باشد. ازحداقل ۴ روز قبل از شروع ضایعات پوستی تا ۵ روز پس ازشروع ضایعات واگیری وجود دارد .  شروع بیماری می تواند با تب خفیف وسر درد و بیحالی باشد که معمولا” این علائم خفیف هستند  شدت بیماری بستگی به سن بروز داشته بطوری که دربزرگسالان شدت بیماری بیش ازکودکان است .

پس ازعلائم عمومی ، ضایعات پوستی مشخص بیماری ایجاد می شود که بصورت ضایعات قرمز رنگی است که برروی آنها دانه های آبدار ریزی بروز می کند . محل اینها درتنه وصورت وسرمی تواند باشد . گروه گروه از این ضایعات بروز کرده ودانه های آبدارریز، چرکی شده وسپس خشک شده ودلمه سیاه رنگی ایجاد می کنند واین دلمه نیز می افتد ومعمولا” جوشگاه یا اسکار بجا نمی گذارد اما درمواردی که عفونت باکتریایی اضافه شود ویا ضایعه بزرگ باشد می تواند ضایعه فرورفته ای بجا بگذارد .

ضایعات آبله مرغان می تواند خارش دار باشد که گاه این خارش بسیارآزاردهنده است . مدت بیماری معمولا” یکی دوهفته می باشد . احتمال بروز مشکلات داخلی مثل عفونت ریوی وکبدی ومغزی نیز در آبله مرغان وجود دارد که این احتمال درافرادی که از لحاظ سیستم ایمنی ضعیف هستند و بزرگسالان بیشتر است . درموارد خفیف بیماری  می توان برای کاهش خارش از داروهایی مانند کالامین استفاده نمود . ویا اگر خارش شدید باشد وباعث کنده شدن ضایعات گردد می توان از داروهای آنتی هیستامین خوراکی نیز استفاده نمود .

محیط زندگی فرد نباید خیلی گرم باشد زیرا دیده شده درمحیط گرم تعداد ضایعات بیمار بیشتر شده است . درمورد حمام رفتن توصیه می شود که در حمام از کیسه ولیف زبر استفاده نشود تا حتی المقدور ضایعات کنده نشده تا اسکار بیشتری بجا نگذارند . اما شستشوی بدن با آب ولرم هیچگونه عوارضی برای بیمار دربرندارد .

درمورد دادن مسکن ها به بیمار باید دقت نمود که از آسپیرین نباید استفاده نمود زیرا خطر ایجاد یک عارضه کبدی مغزی را افزایش می دهد . این عارضه با استفراغ های مکررو شدید همراه است که درصورت بروز چنین حالاتی حتما” باید با پزشک معالج تماس گرفت و او را درجریان وضعیت بیمار قرارداد .

آبله مرغان نوعی بیماری است که سراسر بدن را به صورت دانه های تاولی و خارش دار می پوشاند . این بیماری همانند سرماخوردگی به سرعت منتشر شده و سایر کودکان را مبتلا می کند . به طور متوسط ، نوددرصد کودکان در آمریکا پیش از رسیدن به پانزده سالگی دچار این بیماری می شوند . بیشتر موارد این بیماری ، در سنین پنج تا ده سالگی روی می دهد و شیوع آن در فصل های زمستان و بهار بیشتر است .

شدت واگیرداری آبله مرغان ، خطرناک نیست . بروز این بیماری در کودکان نیز خطری ندارد .
علایم‌ زیر معمولاً در کودکان‌ خفیف‌، اما در بزرگسالان‌ شدید هستند:
تب‌
درد شکمی‌ یا احساس‌ ناخوشی‌ عمومی‌ که‌ ۲-۱ روز طول‌ می‌کشد.
بثورات‌ پوستی‌ که‌ تقریباً در هر جای‌ بدن‌ می‌تواند پدید آید، از جمله‌ روی‌ پوست‌ سر، آلت‌ تناسلی‌، و داخل‌ دهان‌، بینی‌، گلو، یا مهبل‌. تاول‌ها ممکن‌ است‌ در نواحی‌ بسیار وسیعی‌ از پوست‌ گسترده‌ شده‌ باشند، اما در دست‌ و پا کمتر ظاهر می‌شوند. تاول‌ها در عرض‌ ۲۴ ساعت‌ می‌ترکند و در محل‌ آنها دلمه‌ تشکیل‌ می‌شود. هر ۴-۳ روز مجموعه‌هایی‌ از تاول‌های‌ جدید به‌ وجود می‌آیند.
در بزرگسالان‌ یک‌ سری‌ علایم‌ شبیه‌ آنفلوآنزا وجود دارد.

عوارض‌ احتمالی‌

عارضه شایع آبله مرغان عفونت ثانوی ضایعات جلدی است به خصوص وقتی که بعلت خارش شدید،این ضایعات زخمی شوند.
عفونت‌ ویروسی‌ چشم‌
ندرتاً آنسفالیت‌ (التهاب‌ یا عفونت‌ مغز(
احتمال‌ بروز زونا سال‌ها بعد در دوران‌ بزرگسالی‌
ندرتاً باقی‌ماندن‌ جای‌ تاول‌، در صورتی‌ که‌ تاول‌ عفونی‌ شود
میوکاردیت‌ (التهاب‌ عضله‌ قلب(
آرتریت‌ (التهاب‌ مفصل‌) به‌ طور گذرا
ذات‌الریه‌
نشانگان‌ رای‌

ویروس چگونه منتشر می شود 

این بیماری به سادگی از طریق تماس با افراد ناقل و بیمار منتشر می شود . به طور معمول ویروس این بیماری در تاول ها ، حلق و بینی کودک بیمار وجود دارد و هوای اتاق را از طریق ترشحات ،‌آلوده می کند . انتقال بیماری بلافاصله پس از تنفس هوای آلوده و یا لمس کردن تاول یا لباس آلوده به ترشحات ، صورت می گیرد . کودک در اثر تماس با فردی که زونا دارد نیز به آبله مرغان مبتلا می شود .

دور کردن کودک بیمار از سایر اعضای خانواده نمی تواند از انتشار بیماری جلوگیری کند ، زیرا ویروس بیماری از طریق ذرات معلق در هوا منتشر می شود . نگهداری کودک در یک اتاق مجزا نیز ، خطر آلوده شده سایر اعضای خانواده را کاهش نمی دهد ، زیرا ویروس معلق در هوا از شکاف های در هم عبور کرده و محیط خانه را آلوده می سازد . احتمال آلوده شدن سایر اعضای خانواده ، حتی در صورتی که کودک بیمار در اتاقی دیگر باشد ، نود درصد خواهد بود .

آبله مرغان از دو روز پیش از پیدایش دانه های تاولی تا پنج روز پس از آن سرایت می کند ، بنابراین دوره انتشار بیماری توسط کودک آلوده ، هفت روز است

نشانه های بیماری

از زمان آلوده شدن به ویروس آبله مرغان تا زمان پیدایش نشانه های بیماری ، فاصله ای وجود دارد که آن را دوره کمون می نامند . دو تا سه هفته پس از تماس با ویروس ،‌ابتدا علائمی چون تب خفیف و بی اشتهایی آشکار می شود و سپس دانه هایی در بدن پدید می آید که پس از چند ساعت به تاول تبدیل می شوند . این مرحله با خارشی شدید همراه است . تاول ها در عرض سه یا چهار روز افزایش یافته و تاول های قدیمی ترکیده و خشک می شوند . میزان تاول ها در کودکان از ده ها تا صدها عدد متفاوت است .

تاول ها صرف نظر از تعدادی که دارند ،‌ در کودک ناراحتی به وجود می آورند و آرامش او را بر هم می زنند . برای تخفیف خارش ها با پزشک تماس بگیرید تا داروی آنتی هیستامین و یا پمادهای آرام بخش تجویز کند . بیشتر والدین از باقی ماندن دائمی اثر تاول ها نگران هستند ، در حالی که اثر آنها طی چند هفته از بین خواهد رفت .

برخی کودکان علاوه بر تاول دچار تب شدید ( بیش از ۳۹ درجه ) نیز می شوند . به خاطر داشته باشید برای تخفیف تب ، از آسپرین استفاده نکنید ، زیرا مصرف آسپرین در کودکانی که به آبله مرغان و آنفلوآنزا مبتلا هستند ، سندرم ری ایجاد می کند . این سندرم کشنده است و بر کبد و مغز اثر می گذارد . نشانه های سندرم ، استفراغ های پی در پی  هر چند ساعت یک بار ، اغما و ایست قلبی است . برای پرهیز از این سندرم و همچنین تسکین تب ، بهتر است از استامینوفن استفاده کنید . در هر حال ، تب کودک در مدتی کوتاه قطع خواهد شد .

مهمترین اقدامات پیشگیری کننده عبارتند از :

۱ – تسکین دادن خارش با استفاده از پمادی که پزشک تجویز کرده است

۲ – کوتاه کردن ناخن های کودک

۳ – تمیز نگه داشتن پوست و ناخن های کودک

به خاطر داشته باشید که پوست در حالت عادی دچار عفونت نمی شود و اثر آبله مرغان به زودی از بین می رود .

احتمال پدید آمدن بیماری های ثانویه خونی و عصبی بسیار ضعیف است . اگر دو یا سه روز پس از آغاز بیماری ، علائمی چون خواب آلودگی و استفراغ های پی در پی را مشاهده کردید ، هر چه زودتر به پزشک اطلاع دهید .

راههای سرایت بیماری

۱سرایت در اثر تماس مستقیم :

این بیماری از شخص بیمار  بوسیله تماس مستقیم ( بثورات ) و یا از طریق ترشحات  مجرای تنفسی بیماران صورت می گیرد این بیماری می تواند از مادر به نوزاد منتقل شود.

۲–  تماس غیر مستقیم :

بوسیله لوازمی که به تازگی به ترشحات وآبدانه فرد بیمار آلوده شده اند.

درمان بیمار

استراحت تا زمانی که بیمار تب دارد لازم است . درمان بیمار علامتی و منحصر به تسکین خارش، پیشگیری از عفونت های ثانویه و یا درمان عوارض بیماری است .

استفاده از پودر تالک و محلول کالامین  در صورت خارش سطح پوست توصیه می شود.

باید توجه داشت مصرف آسپرین در این بیماری برای افرا د زیر ۱۶ سال خطرناک است.

فعالیت‌
استراحت‌ در رختخواب‌ ضروری‌ نیست‌. بیمار می‌تواند فعالیت‌ آرام‌ در یک‌ محیط‌ خنک‌ داشته‌ باشد. اگر هوا خوب‌ باشد، کودک‌ می‌تواند بیرون‌ از خانه‌ و در سایه‌ بازی‌ کند.
تا زمانی‌ که‌ تمام‌ تاول‌ها دلمه‌ نبسته‌ باشند و تاول‌ جدیدی‌ تشکیل‌ نشود، کودک‌ باید از سایرین‌ جدا باشد و مدرسه‌ نیز نباید برود.
رژیم‌ غذایی‌
رژیم‌ خاصی‌ توصیه‌ نمی‌شود.
در این‌ شرایط‌ به‌ پزشک‌ خود مراجعه‌ نمایید :
اگر شما یا کودکتان‌ علایم‌ آبله‌ مرغان‌ را دارید.
اگر بی‌حالی‌، سردرد، یا حساسیت‌ به‌ نور روشن‌ رخ‌ دهد.
اگر تب‌ بالای‌ ۳/۳۸ درجه‌ سانتیگراد وجود داشته‌ باشد.
اگر ضایعات‌ آبله‌ مرغان‌، سرفه‌ نیز به‌ علایم‌ اضافه‌ شود

گوش درد در کودکان (اوتیت)

عفونت گوش

یکی از معمول ترین و رایج ترین بیماری های دوران کودکی، عفونت گوش می باشد. امارها نشان می دهد بیش ترین دلایل ارجاع کودکان به پزشک در زیر دو سال، عفونت گوش میانی می باشد. عفونت گوش میانی را به نام اوتیت میانی می شناسند. در ۶۰ درصد موارد اوتیت میانی به صورت خود به خود درمان می شود اما اگر درمان نشود ممکن است صدمات جبران ناپذیری به همراه داشته باشد. بعضی از کودکان به صورت ذاتی مستعد اوتیت مدیا هستند که از نشانه های ان می توان به شش بار ابتلاء به بیماری در زیر شش ماهگی دانست. بیشتر بخوانید “گوش درد در کودکان (اوتیت)”

داروهای ضد تب

قطره :برندهای مختلف از قطره استامینوفن با طعمهای مختلف وجود دارد.ولی مقدار مصرف همه مساوی است..هر قطره استامینوفن معادل ۵ میلی گرم است.نیاز کودک به استامینوفن در هر نوبت بین ۱۰ تا ۱۵ میلی گرم به ازای هر یک کیلو وزن کودک است..یعنی به ازای هر یک کیلو وزن بین ۲ تا ۳ قطره باید استامینوفن بدهید…مثال:کودک ۸ کیلویی بین ۱۶ تا ۲۴ قطره استامینوفن در هر نوبت نیاز دارد..در مواردی که تب شدید است ۳ قطره به ازای هر یک کیلو وزن کودک قطره بدهید.فواصل مصرف استامینوفن هم بستگی به شدت تب دارد و از هر ۴ تا ۸ ساعت متغیر است بیشتر بخوانید “داروهای ضد تب”

طراحی شده توسط ساینا وب