دکتر مرتضی عبدالهی متخصص کودکان و نوزادان

ایران، مشهد ، کلینیک پزشکی دکتر مرتضی عبدالهی ، واحد 01

تلفن تماس05136230049

پیشگیری از آلرژی و حساسیت غذایی در کودکان زیر یک سال

جهت پیشگیری از حساسیت های غذایی در سن شروع تغذیه بایستی به چند نکته توجه نمود

مهمترین نکته عدم مصرف شیر خشک است.کودکانی که شیر خشک مصرف میکنند تا سه برابر کودکان شیر مادر خوار دچار حساسیت و آلرژی میشوند

نکته دوم سن شروع غذای کمکی است.سن مناسب شروع غذای کمکی ۴ تا ۶ ماهگی است.کودکانی که زودتر از ۴ ماهگی تغذیه کمکی شوند ریسک آلرژی بسیار بالایی در آینده خواهند داشت.

اضاف نمودن تدریجی مواد غذایی به رژیم غذایی کودک اهمیت زیادی دارد.این اقدام سبب میشود که اولا اگر الرژی به ماده غذایی خاصی وجود داشته باشد آن ماده بهتر شناسایی شود و از طرفی اضافه شدن تدریجی سبب شناسایی بهتر مواد توسط سیستم ایمنی کودک و حساسیت زدایی میشود.

رعایت محدودیتهای غذایی برای سنین مختلف هم در پیشگیری از حساسیت بسیار مهم است.بعنوان مثال شیر گاو را نباید قبل از یک سالگی به کودک بصورت حجم زیاد داد.

تماس پوستی و مخاطی با غذا هم نقش بسیار بزرگی در کاهش حساسیت غذایی دارد.کودکانی که در این سنین با غذا بازی میکنند کمتر حساسیت پیدا میکنند نسبت به کودکانی که فقط توسط والدین با قاشق تغذیه میشوند…بعنوان مثال کودکی که با ماست بازی میکند خیلی کمتر از کودکی که از همان ابتدا به او ماست داده میشود دچار حساسیت به ماست میشود..

 

سوپ قارچ مناسب بعد از ۹ ماهگی

مواد لازم

گندم پرک شده یک قاشق

قارچ تازه خرد شده یک قاشق

ماش یا عدس نصف قاشق

جعفری یا گشنیز خرد شده

رشته فرنگی نصف قاشق

پیاز یک عدد کوچک

مرغ یک تکه کوچک اندازه نصف قوطی کبریت

روغن زیتون نصف قاشق

قلم گوسفند اختیاری

نمک و ادویه طبق توضیحات طرز پخت

.

طرز پخت

مرغ و درصورت تمایل قلم گوسفند را به همراه پیاز تفت داده شده روی حرارت ملایم بمدت ۲ ساعت بپزید پس از پخت کامل گوشت به ان عدس یا ماش خیس شده و رشته فرنگی را اضافه کنید و حدود ۲۰ تا ۳۰ دقیقه پخت را ادامه دهید.جعفری یا گشنیز را در انتهای پخت اضافه کنید.

اضافه کردن نمک فقط بعد از یک سالگی باید صورت گیرد

ادویه های ساده تر را در سن قبل یک سالگی در صورت عدم حساسیت و با مشورت پزشکتان فقط میتوانید اضافه کنید

پوره سیب زمینی برای بعد از شش ماهگی

سیب زمینی بعلت فیبر بالا از مواد غذایی بسیار مناسب برای کودکان است و قوام پوره سیب زمینی بعلت اینکه حالت بینابینی غذاهای کاملا سفت (مانند کباب و جوجه کباب )و شل مانند سوپ و فرنی دارد غذایی بسیار مناسب برای عبور از این مرحله است.همانطور که از اسم آن مشخص است سیب زمینی پخته شده قسمت اصلی این غذا را تشکیل میدهد…ولی مواد دیگری هم بایستی به سیب زمینی اضافه نمود..سیب زمینی آب پز بایستی کاملا رنده شود..مختصری کره یا روغن زیتون سالم به آن اضافه کنید..ترکیب سیب زمینی و کره ساده ترین نوع پوره است که در شش تا هفت ماهگی میتوان به کودک داد.در حدود ۸ ماهگی میتوان زرده تخم مرغ پخته شده هم به پوره اضافه نمود و سپس میتوان مختصری ماست هم به آن اضافه نمود(در مورد اضافه نمودن ماست در کودکانی که حساسیت به پروتیین شیر گاو دارند بایستی با پزشکتان مشورت کنید).به این پوره میتوان سبزیجات معطر مانند جعفری و گشنیز هم اضافه نمود ولی از اضافه نمودن نمک تا یک سالگی بایستی پرهیز کنید(توضیحات در مورد ممنوعیت نمک در اینجا )

میتوان به این پوره مرغ آب پز ریز شده یا چرخ شده هم اضافه نمود و تمام اقدامات فوق جهت تنوع بخشیدن به غذا است…البته سس مایونز تا یک سالگی بهتر است به این پوره اضافه نشود (عملا سالاد الویه قبل یک سالگی مناسب نیست)

حریره بادام .مناسب برای هفته اول شروع غذای کمکی

بادام برای رشد مغز کودکان بسیار مفید است ولی از طرفی آلرژی و حساسیت به آن هم بسیار شایع است

حریره بادام را در سومین روز شروع غذای کمکی شروع کنید زمانی که کودک  چند روز فرنی خورد و مشکلی نداشت.

در روز ابتدایی شروع حریره بادام بایستی مغزبادام را حدود دو ساعت در آب ولرم غوطه و ر کنید و سپس پوسته نازک روی آنرا جدا کنید ..و پس از رنده کردن یا کوبیدن و له کردن بادام آنرا در یک پارچه تمیز برای یک ساعت در یک ته استکان(حدود ۲۰ سی سی) آب داغ قرار دهید تا شیره سفید رنگی از آن خارج شود.و این شیره سفید را به فرنی کودک اضافه کنید.

در روز اول فقط با یک بادام شروع کنید ولی بتدریج میتوان تعداد بادام را بیشتر نمود و از ماه دوم میتوان بادام را مستقیم رنده نمود در فرنی(بدون گرفتن شیره)

هفته دوم غذای کمکی شروع سوپ

سوپ از هفته دوم شروع غذای کمکی باید شروع شود.

سوپ بایستی در روزهای ابتدایی بسیار ساده و میکس شده باشد و بتدریج هم ترکیبات آن زیاد تر و متنوع تر شود و هم غلظت آن افزایش یابد.

در روز اول سوپ بایستی با آب و کمی برنج خیس شده و رشته فرنگی به تنهایی تهیه شود..

ظرف آشپزی بایستی پیرکس یا لعابی باشد

۲۵۰ سی سی آب یک قاشق غذاخوری برنج خیس شده و یک قاشق رشته فرنگی ریز شده این سوپ پخته میشود…به این سوپ هیچگونه نمک و ادویه نباید اضافه کنید..

این سوپ بایستی پس از پخت میکس شود بطوری که قوام آن کمی از فرنی بیشتر شود .

.

در روز بعد سوپ علاوه بر رشته فرنگی و برنج بایستی سیب زمینی هم داشته باشد و با دو روز فاصله میتوان هویج فرنگی هم به این سوپ اضافه کنید.

 

کودک سوپ میکس شده را بایستی با دست خودش (سوپ ولرم و دست شسته شده) بخورد و بازی کند و والدین هم با قاشق به کودک غذا بدهند.

کودک سوپ را مزه مزه میکند و ممکن است حتی به بیرون دهان تف کند و اصلا نباید نگران شوید..این موضوع در هفته های ابتدایی کاملا طبیعیست و کودک در حال اشنایی با مزه ها است

اضافه کردن ادویه و نمک جهت خوش طعم کردن سوپ در این زمان کاملا اشتباه است و اصولا هدف تغذیه در روزهای ابتدایی اشنایی با مزه ها و پیشگیری از حساسیت ها است که با خوردن چند قاشق هم به این هدف میرسیم

اصول مهم در شروع تغذیه کمکی کودک

برای دیدن کلیپ …اینجا کلیک کنید.

در شروع نغذیه چند اصل بایستی رعایت شود

۱-باید بدانید که در سنین زیر یک سال هدف از شروع و ادامه غذای کمکی فقط تکامل تغذیه ای و آشنایی کودک با مواد غذایی جامد و آلرژی های خوراکی است و رشد کودک با شیر مادر یا شیر خشک تامین میشود.در یک سال اول تا ۸۰ درصد کالری کودک  از شیر مادر است بنابراین به هیچ عنوان از کم خوردن کودک بر آشفته نشوید و برای دادن غذای بیشتر به کودک پافشاری نکنید.و اجازه دهید ذایقه کودک صحیح شکل بگیرد

۲-مواد غذایی در شروع غذای کمکی کاملا مایع هستند ..بتدریج به صورت نیمه مایع مانند فرنی میشوند و کمکم بایستی غلظت مواد افزوده شود..در ابتدا فرنی کودک بتدریج غلیظ تر میشود و در مرحله بعد که سوپ شروع شد بایستی سوپ کودک فقط در روزهای ابتدایی میکس شود.و در روزهای بعد سوپ کودک با قاشق له شود کافیست.این روند بتدریج ادامه می یابد و کم کم در ۷ ماهگی قوام غذا ها بصورت پوره های له شده مانند پوره سیب زمینی و یا کته له شده در می آید.و در حدود ۸ ماهگی تکه های غذا به اندازه نخود میشود..

تعدادی از والدین این روند را رعایت نمیکنند ..بعنوان مثال بعض والدین تا یک سالگی سوپ را میکس شده و حتی گاهی با شیشه به کودک میدهند ..علتی هم که ذکر میکنند اینست که کودک سوپ میکس شده را بهتر و بیشتر میخورد.در حالی که روند تکامل تغذیه ای کودک دچار اشکال میشود .

۳-یکی دیگر از اهداف غذای کمکی در زمان شروع .آشنایی سیستم ایمنی کودک با آلرژی ها و حساسیتهای غذایی است.جهت این هدف بایستی غذای کودک از مواد غذایی ساده شروع شود و کم کم پروتیینهای غذایی کودک پیچیده شوند.و بین افزودن مواد غذایی جدید فاصله یک تا سه روزه باشد تا هم بدن کودک فرصت شناسایی مواد جدید راداشته باشد و هم در صورت بروز حساسیت ماده ای که سبب حساسیت شده (اخیرا شروع شده) به راحتی شناخته شود..

۴-شکل گیری صحیح ذایقه کودک در این سنین یکی از اهداف اصلی است در این سنین جوانه های چشایی کودک کامل نیستند و بتدریج شکل میگیرند.برای بعضی والدین سوال پیش می آید که غذاهای کودکی که بدون نمک و شکر و ادویه هستند بسیار بی مزه هستند و کودک به همین دلیل کم میخورد.در حالی که چنین نیست  و کودک هنوز طعم ها را بخوبی نمیشناسد..شیرین کردن غذا و یا نمک و ادویه زدن به غذا سبب اختلال در این روند تکاملی میشود .غذاهای مصنوعی تجاری موجود هم اغلب جهت پذیرش بهتر کودک شیرین تر از معمول درست میشوند و روند تکامل ذایقه کودک را دچار اختلال میکنند.

جهت این هدف بایستی تنوع غذاهای کودک را بتدریج زیاد نمود تا ذایقه کودک با طعم های متعدد اشنا شود و از طرفی اضافه نمودن نمک و ادویه و شکر هم در سنین زیر یک سالگی نباید صورت گیرد.

یکی از اشتباهات رایج والدین تمرکز روی چند غذایی است که کودک بیشتر دوست دارد و بیشتر میخورد است.این حالت هم سبب بد غذایی کودک در آینده و مشکلات متعدد میشود

۵-تکامل روانی و شخصیتی کودک هم در روند تغذیه اهمیت زیادی دارد.کودک بایستی از همان روز اول تغذیه خودش با غذا بازی کند و با دست غذا بخورد(هر چند نا موفق)و والدین با قاشق کمکش کنند.زمانی که کودک توانست بنشیند (حدود ۸ ماهگی)بایستی حتما یک قاشق دست خودش باشد و والدین با قاشق دیگر به او غذا بدهند..از ۲ سالگی به بعد والدین حق ندارند به کودک در غذا خوردن کمک کنند.

این اقدامات درافزایش اعتماد به نفس و شکل گیری شخصیت مستقل کودک اهمیت زیادی دارد.

از طرفی زمانی که کودک سیر شده و غذا نمیخواهد و سرش را از قاشق برمی گرداند یا دهانش را قفل میکند به هیچ عنوان نباید به کودک اصرار کنید چون این رفتار سبب شکل گیری لجبازی در کودک و بد غذایی میشود.

 

تغذیه کمکی کودک..قسمت اول.. سن شروع تغذیه کمکی

 

اغلب والدین برای شروع غذای کمکی کودک لحظه شماری میکنند.ولی اصول شروع را نمیدانند.

مطالعات زیادی در این مورد انجام شده و در فرهنگهای مختلف در سنین متفاوتی غذا شروع میشود.در بعضی مناطق دنیا غذا بعد یک سالگی شروع میشود و در بعضی جاها از یک ماهگی ..

آنچه در تمام منابع علمی مشترک است سنین ۴ تا ۶ ماهگی است.مطالعات زیادی نشان داده که کودکانی که قبل از ۴ ماهگی غذای کمکی برایشان شروع میشود ریسک آلرژی و حساسیت در آنها بسیار بالا است ..از طرفی سیستم ایمنی کودک در این سنین آماده شناسایی آنتی ژنهای مواد غذایی است و در مواردی که شروع غذای کمکی دیر تر از ۶ ماهگی است هم آلرژی ها شیوع پیدا میکنند.

حال سوالی که پیش می آید اینست که کجای این طیف ۴ تا ۶ ماهگی شروع شود؟..جواب اینست که شرایط کودک تعیین کننده است .

جهت شروع  باید کودک چه شرایطی داشته باشد:

بطور کلی کودک باید توانایی گردن گرفتن داشته باشد.تمایل کودک به خوردن و به سمت دهان بردن اشیاء هم بایستی وجود داشته باشد

برای انتخاب زمان مناسب شروع تغذیه بهتر است با پزشکتان مشورت کنید چون بسته به نمودار رشد شرایط کودکان متفاوت است.

خیلی از مراکز برای کودکی که وزن گیری خوب ندارد توصیه میکنند که غذای کمکی زودتر شروع شود.در حالی که کودکی که وزن گیری اش خوب نیست بایستی حتما یک بررسی آزمایشگاهی انجام شود چون ممکن‌است مشکل دیگری(مانند عفونتهای ادراری) داشته باشد.ضمن اینکه در این سنین تغذیه کمکی هیچ نقشی دروزن گیری کودک ندارد

زمان شروع تغذیه کمکی در کشور ما با توجه به آموزشهای اخیر تاکید شدیدی روی راس ۶ ماهگی میشود که این تاکید خیلی مناسب نست.چون در بعضی کودکان میتوان زودتر شروع نمود.

بعنوان مثال کودکی که ریفلاکس گوارشی دارد را میتوان در ۴ ماهگی غذا شروع نمود یا کودکی که وزن گیری خو ب دارد را بهتر است زودتر شروع کنید

مجدد تاکید میشود در کودکی که مشکل وزنگیری دارد شروع زودرس تغذیه هیچ کمکی نمیکند و علل کمبود وزن کودک نیاز به بررسی دارد

برای روشن شدن موضوع کالری شیر مادر و تغذیه کمکی را مقایسه میکنیم.یک وعده شیر برای کودک ۶ ماهه حدود ۱۵۰ میلی لیتر حجم و ۱۰۰ کیلو کالری انرژی دارد و بعلت هضم آسان حدود دو تا سه ساعت بعد کودک مجدد گرسنه میشود.در حالیکه یک وعده غذای کمکی مانند فرنی که در این سن دو تا سه قاشق فقط کودک میخورد حد اکثر ۲۰ کالری دارد و تا ۳ ساعت کودک را سیر نگه میدارد.بنابراین در زمان شروع غذای کمکی .غذا کمک زیادی به وزن گیری نمیکندحتی رشد کودک را کند تر هم میکندو شیر مادر همچنان محور اصلی رشد کودک است.پس شروع زود غذا برای وزن گیری یا اصرار و پافشاری برای دادن غذای بیشتر به کودک در این سنین هیچ اثری در وزن کودک ندارد و فقط سبب اختلالات رفتاری و لجبازی و بد غذایی کودک میشود

در سن ۶ ماهگی ۱۰۰ درصد انرژی کودک از راه شیر مادر تامین میشود.این مقدار در ۹ ماهگی ۸۰ درصد و در یک سالگی ۵۰ تا ۶۰ درصد میشود…این مقادیر نشانه اهمیت شیر مادر در شروع غذای کمکی است و هدف از شروع غذای کمکی آماده سازی کودک برای غذای سفره است نه وزن گیری

واکسن آنفلانزا

واکسن آنفلوانزا:

واکسن آنفلوانزا براساس آخرین سوش های غالب شناخته شده بصورت سالیانه تهیه می‌‌گردد که در افراد سالم بین ۷۰ تا ۹۰ درصد در پیشگیری از بیماریمؤثر بوده و موارد بستری ناشی از آنفلوانزا را تا ۵۰ درصد کاهش می‌‌دهد.

افراد در معرض خطر که توصیه به دریافت واکسن می‌‌شوند:

۱ـ بیماران دچار نقایص سیستم ایمنی

۲ـ سالمندان (افراد بالای ۶۰ سال)

۳ـ ساکنین آسایشگاه ها و کارکنان آن

۴ـ بیماران مبتلا به بیماریهای مزمن (ریوی ـ‌ قلبی عروقی ـ کلیوی و متابولیک)

۵ـ کارکنان حرفه های پزشکی و بهداشتی، بالاخص افراد در تماس مستقیم با بیمار

۶ـ خانم های بارداری که سه ماهه دوم و سوم آنان مقارن با فصل شیوع آنفلوانزا می‌‌باشد.

۷ـ کودکان و نوجوانان ۶ ماهه تا ۱۸ ساله ای که تحت درمان طولانی مدت با آسپرین می‌‌باشند.

۸ـ کودکان ۶ ماه تا ۵۹ ماه

۹ـ مراقبین و سایر اعضاء خانواده بیمارانی که جزو گروه در معرض خطر به حساب می‌‌آیند.

۱۰ـ‌ کارکنان شاغل در مرغداری ها و پرورش دهندگان طیور

تکامل کودک از بدو تولد تا بلوغ

تولد تا یک ماهگی:

رشد وزنی کودک:در ماه اول کودک روزانه ۲۰ تا ۳۰ گرم وزن میگیرد

دید کودک در بدو تولدحد اکثر ۳۰ سانتی متر است (فاصله تا پستان مادر) و شنوایی کودک کامل است و بیشتر به صدای زنانه و مادر تمایل دارد .نزدیک یک ماهگی تماشای صورت انسان را به اشیا ترجیح میدهد.

از نظر حرکتی در یک ماهگی هنوز نمیتواند گردن بگیرد.ولی برای لحظه ای سر را در امتداد بدن قرار میدهد.

نیاز عاطفی به بغل شدن در سنین نوزادی ایجاد میشود و هر چه بیشتر در این سنین بغل شود در سنین بالای یک سال کمتر گریه میکند و در بزرگسالی موفق تر است

یک تا دو ماهگی

در این سن کم کم کولیک و دل درد های نوزادی شروع میشود (جهت مطالعه بیشتر کولیک کلیک کنید) کولیک دل درد های نوزاد است که تا حدود ۴ ماهگی ادامه دارد.

در این سن چانه را بالا نگه میدارد ولی همچنان گردن نمیگیرد

در بینایی چهره افراد را نگاه و تعقیب میکند.اشیا متحرک را تعقیب میکند.در این سن لبخند میزند و ممکن است خنده صدا دار هم بکند.به تلوزیون توجه میکند و گاهی تا ۶ ساعت بدون نیاز به شیر میخوابد

دو تا شش ماهگی

در این سن وزن گیری کودک کند تر و روزانه ۱۵ تا ۲۰ گرم میشود.

خنده صدادار میکد.اشیا را در خط وسط با دو دست میگیرد و دست به دست میکند.از حدود ۳ تا ۴ ماهگی توجه او به محرکهای محیطی زیاد میشود و با هر صدایی سینه مادر را رها میکند و به سمت صدا کنجکاوانه برمیگردد.

حدود ۳ تا ۴ ماهگی گردن گرفتن و پا گرفتن کامل میشود.

شناخت بدن خود از سه ماهگی با نگاه به دستها و سپس خوردن و گاز گرفتن دستها شروع میشود.اشیا را هم در این سنین با دهان شناسایی و لمس میکند.به گوشها و الت تناسلی اش دست میزند.

صداهای آغون اغون کردن در این سنین شروع میشود و در پاسخ به صحبت کردن با کودک تشدید میشود.

هنوز در این سنین ثبات اشیا را نمیداند یعنی اگر جسمی از میدان دیدش خارج شود آنرا فراموش میکند

شش ماهگی تا یک سالگی

در این سن کودک با فعالیت زیاد کم کم محیط را بیشتر میشناسد.حدود ۷ ماهگی مینشیند.و در ۹ تا ۱۰ ماهگی میتواند بچرخد.خزیدن از ۸تا ۹ ماهگی شروع میشود و از ۱۰ ماهگی دستش را از مبل و سایر اشیا میگیرد و می ایستد.حدود یک سالگی هم با یا بدون کمک راه میرود.در این سنین سعی در شناخت اشیا با دهان میکند و همه اشیا را به سمت دهان میبرد وحدود ۹ ماهگی کودک اشیا را با انگشت میتواند بردارد و مهارت او افزایش می یابد.

درک ثبات اشیا از ۹ ماهگی به بعد ایجاد میشود و کودک اگر اسباب بازی اش را مخفی کنید دنبالش میگردد.

از نظر کلامی ۹ ماهگی متوجه احساسات میشود و شادی و ناراحتی والدین را درک میکند.۸ تا ۱۰ ماهگی کلمات تک سیلابی و ۱۲ ماهگی کلمات دو سیلابی بکار میبرد.

حرکاتی مانند بای بای کردن و اجرای فرامین ساده مانند بده و برو را در حدود یک سالگی می آموزد

شپش سر

هرآنچه باید در مورد شپش بدانیم

آلودگی به شپش منحصر به طبقه اجتماعی خاصی نیست و تمام افراد جامعه به خصوص در فصول سرد سال ممکن است درگیر آن شوند.

به گزارش روز شنبه ایرنا از دانشگاه علوم پزشکی تهران، شپش، حشره ای کوچک به رنگ سفید مایل به خاکستری است که انگل خارجی بدن انسان محسوب می شود. این حشره در مو و لباس زندگی می کند و برای تغذیه روی سطح بدن می آید، سپس خودش را به پوست بدن انسان می چسباند، پوست را سوراخ کرده و ضمن مکیدن خون، بزاق خود را به همراه مواد دفعی به زیر پوست تزریق می نماید. علت برآمدگی قرمزرنگ و ایجاد خارش در سطح پوست، همین تزریق بزاق و مواد زائد به زیرپوست است.
آلودگی به شپش در کودکان در سنین مدرسه، شایع تر است و دختران بیشتر از پسران به آن مبتلا می شوند.

** انتقال شپش چگونه صورت می پذیرد
انتقال از یک فرد به فرد دیگر می تواند از طریق تماس مستقیم (تماس سر افراد با هم) یا استفاده از وسایل شخصی دیگران مثل شانه، کلاه، شال، حوله و روسری صورت گیرد. انتقال در افراد خانواده به سرعت و سهولت رخ می دهد. شپش در آب زنده نمی ماند. بنابراین از طریق شنا و استخر منتقل نمی شود.

** نشانه های ابتلا به شپش سرچیست
اولین علامت ابتلا، خارش است و زمانی اتفاق می افتد که شپش شروع به حرکت می کند که معمولا از حاشیه دو طرف سر شروع می شود و به طرف مرکز سر گسترش می یابد. در این هنگام بیمار احساس خارش در سر می کند. به تدریج خارش افزایش می یابد و خراشیدگی با ناخن در اثر خارش در سر پیش می آید. گاهی در موارد پیشرفته، غدد لنفاوی در ناحیه گردن برجسته می شوند.

** آیا می توان با مشاهده شپش، آلودگی به آن را تشخیص داد
اغلب آنچه در مشاهدۀ سر بیمار دیده می شود، شپش نیست بلکه تخم شپش (رِشک) است. زیرا شپش با مشاهده نور، زیر موها می خزد و پنهان می شود. تخم شپش که رِشک نام دارد به اندازۀ ته سنجاق، بیضی شکل و به رنگ سفید است و به ریشه مو (درفاصله حدود نیم سانتی متری از ریشه) و درز لباس ها می چسبد.
این تخم ها را نباید با شوره سر اشتباه گرفت. شوره سر، پوست مرده سر است که براحتی از مو جدا می شوند ولی رشک بیضی شکل است و جداکردن آن از موی سر، به راحتی و بدون ناخن ممکن نیست. اگر به دنبال رشک هستید، بیشتر قسمت های بالای گوش ها، گیجگاه ها و پشت گردن را بگردید.

** چگونه از آلودگی به شپش پیشگیری کنیم
پیشگیری با بهبود سطح بهداشت کل جامعه امکان پذیر است. با رعایت بهداشت به ویژه در مکان هایی مانند مدارس، مهدکودک ها ، سربازخانه ها، پرورشگاه ها و … می توان تا حد زیادی مانع ایجاد بیماری شد.
باید به کودکان یاد داد در مدرسه از تماس سر خود با سر دیگران پرهیز کرده و شال، روسری، کلاه، برس و شانه خود را به دیگران ندهند یا از این وسایلِ مربوط به دیگران استفاده نکنند.
همچنین موارد آلوده باید به سرعت شناسایی و گزارش شوند. با درمان سریع، می توان از انتقال آلودگی به دیگران جلوگیری نمود.

** درمان شپش
در گذشته تنها راه نجات از دست شپش ها، تراشیدن موها از ته بود. اما امروزه از شامپوهای ضد شپش استفاده می شود. این شامپوها باعث مرگ شپش ها شده و با حل کردن کپسول تخم ها، آنها را از مو جدا می کند.

نکات مهم در درمان شپش سر:
– درصورت اطلاع از آلودگی فرزند یا یکی از اعضای خانواده تان به شپش، دست پاچه نشوید، احساس گناه نکنید و در بین همکلاسی ها و دوستان وی به دنبال مقصر نگردید. در عوض، به سرعت درمان را شروع کنید.
– درمان در دو مرحله و به فاصله یک هفته انجام می شود. برای درمان شپش، دقیقا مطابق توصیه های پزشک و کادر بهداشتی عمل کنید.
– فراموش نکنید که آنچه در درمان شپش اهمیت دارد درمان دسته جمعی و رفع آلودگی از کلیه لوازم و وسایل مورد استفاده افراد به طور همزمان است. تمام افرادی که ساعات زیادی را کنار هم سپری می کنند مثلا اعضای خانواده فرد مبتلا، هرچند علامتی نداشته باشند باید همزمان مورد درمان قرار گیرند.
– در کنار درمان با شامپوهای مخصوص، روسری، شانه، برس، کلاه، شال، روبالشی و ملحفه بیمار باید در آب داغ شسته شوند. وسایلی را که در دمای بالا خراب می شوند، باید دو هفته در کیسه دربسته نگه دارید. ضدعفونی و شست و شوی فرش و موکت و مبلمان ضرورتی نداشته و نیازی به ضدعفونی کردن کل خانه وجود ندارد.
– شامپوهای ضد شپش، تخم ها را ازبین نمی برند. بنابراین بعد از مصرف شامپو، با شانه دندانه ریز و مخلوطی از آب و سرکه، موها را شانه بزنید.
– تراشیدن موهای سر توصیه نمی گردد.
– داروهای ضد شپش غیرخوراکی و شدیدا’ سمی هستند. بعد از آلوده شدن دست به این داروها، دست های خود را در دهان نگذارید و با دست های آلوده چیزی نخورید.
– کسی که قبلا یک بار آلودگی به شپش داشته و درمان شده، در مقابل بیماری ایمن نیست و یک فرد ممکن است بیش از یک بار به بیماری مبتلا شود.
اگر کسی بعد از دوبار درمان، مجددا’ به شپش مبتلا شد، به این معنی است که فرد مبتلای دیگری که درمان نشده در نزدیکی اوست. در صورت ابتلای مجدد به شپش، لازم است درمان دو مرحله ایِ مجدد انجام شود.

منبع ایرنا

طراحی شده توسط ساینا وب