دکتر مرتضی عبدالهی متخصص کودکان و نوزادان

ایران، مشهد ، کلینیک پزشکی دکتر مرتضی عبدالهی ، واحد 01

تلفن تماس05136230049

حریره بادام .مناسب برای هفته اول شروع غذای کمکی

بادام برای رشد مغز کودکان بسیار مفید است ولی از طرفی آلرژی و حساسیت به آن هم بسیار شایع است

حریره بادام را در سومین روز شروع غذای کمکی شروع کنید زمانی که کودک  چند روز فرنی خورد و مشکلی نداشت.

در روز ابتدایی شروع حریره بادام بایستی مغزبادام را حدود دو ساعت در آب ولرم غوطه و ر کنید و سپس پوسته نازک روی آنرا جدا کنید ..و پس از رنده کردن یا کوبیدن و له کردن بادام آنرا در یک پارچه تمیز برای یک ساعت در یک ته استکان(حدود ۲۰ سی سی) آب داغ قرار دهید تا شیره سفید رنگی از آن خارج شود.و این شیره سفید را به فرنی کودک اضافه کنید.

در روز اول فقط با یک بادام شروع کنید ولی بتدریج میتوان تعداد بادام را بیشتر نمود و از ماه دوم میتوان بادام را مستقیم رنده نمود در فرنی(بدون گرفتن شیره)

هفته دوم غذای کمکی شروع سوپ

سوپ از هفته دوم شروع غذای کمکی باید شروع شود.

سوپ بایستی در روزهای ابتدایی بسیار ساده و میکس شده باشد و بتدریج هم ترکیبات آن زیاد تر و متنوع تر شود و هم غلظت آن افزایش یابد.

در روز اول سوپ بایستی با آب و کمی برنج خیس شده و رشته فرنگی به تنهایی تهیه شود..

ظرف آشپزی بایستی پیرکس یا لعابی باشد

۲۵۰ سی سی آب یک قاشق غذاخوری برنج خیس شده و یک قاشق رشته فرنگی ریز شده این سوپ پخته میشود…به این سوپ هیچگونه نمک و ادویه نباید اضافه کنید..

این سوپ بایستی پس از پخت میکس شود بطوری که قوام آن کمی از فرنی بیشتر شود .

.

در روز بعد سوپ علاوه بر رشته فرنگی و برنج بایستی سیب زمینی هم داشته باشد و با دو روز فاصله میتوان هویج فرنگی هم به این سوپ اضافه کنید.

 

کودک سوپ میکس شده را بایستی با دست خودش (سوپ ولرم و دست شسته شده) بخورد و بازی کند و والدین هم با قاشق به کودک غذا بدهند.

کودک سوپ را مزه مزه میکند و ممکن است حتی به بیرون دهان تف کند و اصلا نباید نگران شوید..این موضوع در هفته های ابتدایی کاملا طبیعیست و کودک در حال اشنایی با مزه ها است

اضافه کردن ادویه و نمک جهت خوش طعم کردن سوپ در این زمان کاملا اشتباه است و اصولا هدف تغذیه در روزهای ابتدایی اشنایی با مزه ها و پیشگیری از حساسیت ها است که با خوردن چند قاشق هم به این هدف میرسیم

اصول مهم در شروع تغذیه کمکی کودک

برای دیدن کلیپ …اینجا کلیک کنید.

در شروع نغذیه چند اصل بایستی رعایت شود

۱-باید بدانید که در سنین زیر یک سال هدف از شروع و ادامه غذای کمکی فقط تکامل تغذیه ای و آشنایی کودک با مواد غذایی جامد و آلرژی های خوراکی است و رشد کودک با شیر مادر یا شیر خشک تامین میشود.در یک سال اول تا ۸۰ درصد کالری کودک  از شیر مادر است بنابراین به هیچ عنوان از کم خوردن کودک بر آشفته نشوید و برای دادن غذای بیشتر به کودک پافشاری نکنید.و اجازه دهید ذایقه کودک صحیح شکل بگیرد

۲-مواد غذایی در شروع غذای کمکی کاملا مایع هستند ..بتدریج به صورت نیمه مایع مانند فرنی میشوند و کمکم بایستی غلظت مواد افزوده شود..در ابتدا فرنی کودک بتدریج غلیظ تر میشود و در مرحله بعد که سوپ شروع شد بایستی سوپ کودک فقط در روزهای ابتدایی میکس شود.و در روزهای بعد سوپ کودک با قاشق له شود کافیست.این روند بتدریج ادامه می یابد و کم کم در ۷ ماهگی قوام غذا ها بصورت پوره های له شده مانند پوره سیب زمینی و یا کته له شده در می آید.و در حدود ۸ ماهگی تکه های غذا به اندازه نخود میشود..

تعدادی از والدین این روند را رعایت نمیکنند ..بعنوان مثال بعض والدین تا یک سالگی سوپ را میکس شده و حتی گاهی با شیشه به کودک میدهند ..علتی هم که ذکر میکنند اینست که کودک سوپ میکس شده را بهتر و بیشتر میخورد.در حالی که روند تکامل تغذیه ای کودک دچار اشکال میشود .

۳-یکی دیگر از اهداف غذای کمکی در زمان شروع .آشنایی سیستم ایمنی کودک با آلرژی ها و حساسیتهای غذایی است.جهت این هدف بایستی غذای کودک از مواد غذایی ساده شروع شود و کم کم پروتیینهای غذایی کودک پیچیده شوند.و بین افزودن مواد غذایی جدید فاصله یک تا سه روزه باشد تا هم بدن کودک فرصت شناسایی مواد جدید راداشته باشد و هم در صورت بروز حساسیت ماده ای که سبب حساسیت شده (اخیرا شروع شده) به راحتی شناخته شود..

۴-شکل گیری صحیح ذایقه کودک در این سنین یکی از اهداف اصلی است در این سنین جوانه های چشایی کودک کامل نیستند و بتدریج شکل میگیرند.برای بعضی والدین سوال پیش می آید که غذاهای کودکی که بدون نمک و شکر و ادویه هستند بسیار بی مزه هستند و کودک به همین دلیل کم میخورد.در حالی که چنین نیست  و کودک هنوز طعم ها را بخوبی نمیشناسد..شیرین کردن غذا و یا نمک و ادویه زدن به غذا سبب اختلال در این روند تکاملی میشود .غذاهای مصنوعی تجاری موجود هم اغلب جهت پذیرش بهتر کودک شیرین تر از معمول درست میشوند و روند تکامل ذایقه کودک را دچار اختلال میکنند.

جهت این هدف بایستی تنوع غذاهای کودک را بتدریج زیاد نمود تا ذایقه کودک با طعم های متعدد اشنا شود و از طرفی اضافه نمودن نمک و ادویه و شکر هم در سنین زیر یک سالگی نباید صورت گیرد.

یکی از اشتباهات رایج والدین تمرکز روی چند غذایی است که کودک بیشتر دوست دارد و بیشتر میخورد است.این حالت هم سبب بد غذایی کودک در آینده و مشکلات متعدد میشود

۵-تکامل روانی و شخصیتی کودک هم در روند تغذیه اهمیت زیادی دارد.کودک بایستی از همان روز اول تغذیه خودش با غذا بازی کند و با دست غذا بخورد(هر چند نا موفق)و والدین با قاشق کمکش کنند.زمانی که کودک توانست بنشیند (حدود ۸ ماهگی)بایستی حتما یک قاشق دست خودش باشد و والدین با قاشق دیگر به او غذا بدهند..از ۲ سالگی به بعد والدین حق ندارند به کودک در غذا خوردن کمک کنند.

این اقدامات درافزایش اعتماد به نفس و شکل گیری شخصیت مستقل کودک اهمیت زیادی دارد.

از طرفی زمانی که کودک سیر شده و غذا نمیخواهد و سرش را از قاشق برمی گرداند یا دهانش را قفل میکند به هیچ عنوان نباید به کودک اصرار کنید چون این رفتار سبب شکل گیری لجبازی در کودک و بد غذایی میشود.

 

تغذیه کمکی کودک..قسمت اول.. سن شروع تغذیه کمکی

جهت مشاهده کلیپ صوتی و تصویری  …اینجا…کلیک کنید

اغلب والدین برای شروع غذای کمکی کودک لحظه شماری میکنند.ولی اصول شروع را نمیدانند.

مطالعات زیادی در این مورد انجام شده و در فرهنگهای مختلف در سنین متفاوتی غذا شروع میشود.در بعضی مناطق دنیا غذا بعد یک سالگی شروع میشود و در بعضی جاها از یک ماهگی ..

آنچه در تمام منابع علمی مشترک است سنین ۴ تا ۶ ماهگی است.مطالعات زیادی نشان داده که کودکانی که قبل از ۴ ماهگی غذای کمکی برایشان شروع میشود ریسک آلرژی و حساسیت در آنها بسیار بالا است ..از طرفی سیستم ایمنی کودک در این سنین آماده شناسایی آنتی ژنهای مواد غذایی است و در مواردی که شروع غذای کمکی دیر تر از ۶ ماهگی است هم آلرژی ها شیوع پیدا میکنند.

حال سوالی که پیش می آید اینست که کجای این طیف ۴ تا ۶ ماهگی شروع شود؟..جواب اینست که شرایط کودک تعیین کننده است .

جهت شروع  باید کودک چه شرایطی داشته باشد:

بطور کلی کودک باید توانایی گردن گرفتن داشته باشد.تمایل کودک به خوردن و به سمت دهان بردن اشیاء هم بایستی وجود داشته باشد

برای انتخاب زمان مناسب شروع تغذیه بهتر است با پزشکتان مشورت کنید چون بسته به نمودار رشد شرایط کودکان متفاوت است.

خیلی از مراکز برای کودکی که وزن گیری خوب ندارد توصیه میکنند که غذای کمکی زودتر شروع شود.در حالی که کودکی که وزن گیری اش خوب نیست بایستی حتما یک بررسی آزمایشگاهی انجام شود چون ممکن‌است مشکل دیگری(مانند عفونتهای ادراری) داشته باشد.ضمن اینکه در این سنین تغذیه کمکی هیچ نقشی دروزن گیری کودک ندارد

زمان شروع تغذیه کمکی در بعضی فرهنگهابعد از یک سالگی است و بعضی جاها هم از دو ماهگی شروع میکنند..در کشور ما با توجه به آموزشهای اخیر تاکید شدیدی روی راس ۶ ماهگی میشود که این تاکید خیلی مناسب نست.چون در بعضی کودکان میتوان زودتر شروع نمود.

بعنوان مثال کودکی که ریفلاکس گوارشی دارد را میتوان در ۴ ماهگی غذا شروع نمود یا کودکی که وزن گیری خو ب دارد را بهتر است زودتر شروع کنید

مجدد تاکید میشود در کودکی که مشکل وزنگیری دارد شروع زودرس تغذیه هیچ کمکی نمیکند و علل کمبود وزن کودک نیاز به بررسی دارد

برای روشن شدن موضوع کالری شیر مادر و تغذیه کمکی را مقایسه میکنیم.یک وعده شیر برای کودک ۶ ماهه حدود ۱۵۰ میلی لیتر حجم و ۱۰۰ کیلو کالری انرژی دارد و بعلت هضم آسان حدود دو تا سه ساعت بعد کودک مجدد گرسنه میشود.در حالیکه یک وعده غذای کمکی مانند فرنی که در این سن دو تا سه قاشق فقط کودک میخورد حد اکثر ۲۰ کالری دارد و تا ۳ ساعت کودک را سیر نگه میدارد.بنابراین در زمان شروع غذای کمکی .غذا کمک زیادی به وزن گیری نمیکند و شیر مادر همچنان محور اصلی رشد کودک است.پس شروع زود غذا برای وزن گیری یا اصرار و پافشاری برای دادن غذای بیشتر به کودک در این سنین هیچ اثری در وزن کودک ندارد و فقط سبب اختلالات رفتاری و لجبازی و بد غذایی کودک میشود

در سن ۶ ماهگی ۱۰۰ درصد انرژی کودک از راه شیر مادر تامین میشود.این مقدار در ۹ ماهگی ۸۰ درصد و در یک سالگی ۵۰ تا ۶۰ درصد میشود…این مقادیر نشانه اهمیت شیر مادر در شروع غذای کمکی است و هدف از شروع غذای کمکی آماده سازی کودک برای غذای سفره است نه وزن گیری

واکسن آنفلانزا

واکسن آنفلوانزا:

واکسن آنفلوانزا براساس آخرین سوش های غالب شناخته شده بصورت سالیانه تهیه می‌‌گردد که در افراد سالم بین ۷۰ تا ۹۰ درصد در پیشگیری از بیماریمؤثر بوده و موارد بستری ناشی از آنفلوانزا را تا ۵۰ درصد کاهش می‌‌دهد.

افراد در معرض خطر که توصیه به دریافت واکسن می‌‌شوند:

۱ـ بیماران دچار نقایص سیستم ایمنی

۲ـ سالمندان (افراد بالای ۶۰ سال)

۳ـ ساکنین آسایشگاه ها و کارکنان آن

۴ـ بیماران مبتلا به بیماریهای مزمن (ریوی ـ‌ قلبی عروقی ـ کلیوی و متابولیک)

۵ـ کارکنان حرفه های پزشکی و بهداشتی، بالاخص افراد در تماس مستقیم با بیمار

۶ـ خانم های بارداری که سه ماهه دوم و سوم آنان مقارن با فصل شیوع آنفلوانزا می‌‌باشد.

۷ـ کودکان و نوجوانان ۶ ماهه تا ۱۸ ساله ای که تحت درمان طولانی مدت با آسپرین می‌‌باشند.

۸ـ کودکان ۶ ماه تا ۵۹ ماه

۹ـ مراقبین و سایر اعضاء خانواده بیمارانی که جزو گروه در معرض خطر به حساب می‌‌آیند.

۱۰ـ‌ کارکنان شاغل در مرغداری ها و پرورش دهندگان طیور

تکامل کودک از بدو تولد تا بلوغ

تولد تا یک ماهگی:

رشد وزنی کودک:در ماه اول کودک روزانه ۲۰ تا ۳۰ گرم وزن میگیرد

دید کودک در بدو تولدحد اکثر ۳۰ سانتی متر است (فاصله تا پستان مادر) و شنوایی کودک کامل است و بیشتر به صدای زنانه و مادر تمایل دارد .نزدیک یک ماهگی تماشای صورت انسان را به اشیا ترجیح میدهد.

از نظر حرکتی در یک ماهگی هنوز نمیتواند گردن بگیرد.ولی برای لحظه ای سر را در امتداد بدن قرار میدهد.

نیاز عاطفی به بغل شدن در سنین نوزادی ایجاد میشود و هر چه بیشتر در این سنین بغل شود در سنین بالای یک سال کمتر گریه میکند و در بزرگسالی موفق تر است

یک تا دو ماهگی

در این سن کم کم کولیک و دل درد های نوزادی شروع میشود (جهت مطالعه بیشتر کولیک کلیک کنید) کولیک دل درد های نوزاد است که تا حدود ۴ ماهگی ادامه دارد.

در این سن چانه را بالا نگه میدارد ولی همچنان گردن نمیگیرد

در بینایی چهره افراد را نگاه و تعقیب میکند.اشیا متحرک را تعقیب میکند.در این سن لبخند میزند و ممکن است خنده صدا دار هم بکند.به تلوزیون توجه میکند و گاهی تا ۶ ساعت بدون نیاز به شیر میخوابد

دو تا شش ماهگی

در این سن وزن گیری کودک کند تر و روزانه ۱۵ تا ۲۰ گرم میشود.

خنده صدادار میکد.اشیا را در خط وسط با دو دست میگیرد و دست به دست میکند.از حدود ۳ تا ۴ ماهگی توجه او به محرکهای محیطی زیاد میشود و با هر صدایی سینه مادر را رها میکند و به سمت صدا کنجکاوانه برمیگردد.

حدود ۳ تا ۴ ماهگی گردن گرفتن و پا گرفتن کامل میشود.

شناخت بدن خود از سه ماهگی با نگاه به دستها و سپس خوردن و گاز گرفتن دستها شروع میشود.اشیا را هم در این سنین با دهان شناسایی و لمس میکند.به گوشها و الت تناسلی اش دست میزند.

صداهای آغون اغون کردن در این سنین شروع میشود و در پاسخ به صحبت کردن با کودک تشدید میشود.

هنوز در این سنین ثبات اشیا را نمیداند یعنی اگر جسمی از میدان دیدش خارج شود آنرا فراموش میکند

شش ماهگی تا یک سالگی

در این سن کودک با فعالیت زیاد کم کم محیط را بیشتر میشناسد.حدود ۷ ماهگی مینشیند.و در ۹ تا ۱۰ ماهگی میتواند بچرخد.خزیدن از ۸تا ۹ ماهگی شروع میشود و از ۱۰ ماهگی دستش را از مبل و سایر اشیا میگیرد و می ایستد.حدود یک سالگی هم با یا بدون کمک راه میرود.در این سنین سعی در شناخت اشیا با دهان میکند و همه اشیا را به سمت دهان میبرد وحدود ۹ ماهگی کودک اشیا را با انگشت میتواند بردارد و مهارت او افزایش می یابد.

درک ثبات اشیا از ۹ ماهگی به بعد ایجاد میشود و کودک اگر اسباب بازی اش را مخفی کنید دنبالش میگردد.

از نظر کلامی ۹ ماهگی متوجه احساسات میشود و شادی و ناراحتی والدین را درک میکند.۸ تا ۱۰ ماهگی کلمات تک سیلابی و ۱۲ ماهگی کلمات دو سیلابی بکار میبرد.

حرکاتی مانند بای بای کردن و اجرای فرامین ساده مانند بده و برو را در حدود یک سالگی می آموزد

شپش سر

هرآنچه باید در مورد شپش بدانیم

آلودگی به شپش منحصر به طبقه اجتماعی خاصی نیست و تمام افراد جامعه به خصوص در فصول سرد سال ممکن است درگیر آن شوند.

به گزارش روز شنبه ایرنا از دانشگاه علوم پزشکی تهران، شپش، حشره ای کوچک به رنگ سفید مایل به خاکستری است که انگل خارجی بدن انسان محسوب می شود. این حشره در مو و لباس زندگی می کند و برای تغذیه روی سطح بدن می آید، سپس خودش را به پوست بدن انسان می چسباند، پوست را سوراخ کرده و ضمن مکیدن خون، بزاق خود را به همراه مواد دفعی به زیر پوست تزریق می نماید. علت برآمدگی قرمزرنگ و ایجاد خارش در سطح پوست، همین تزریق بزاق و مواد زائد به زیرپوست است.
آلودگی به شپش در کودکان در سنین مدرسه، شایع تر است و دختران بیشتر از پسران به آن مبتلا می شوند.

** انتقال شپش چگونه صورت می پذیرد
انتقال از یک فرد به فرد دیگر می تواند از طریق تماس مستقیم (تماس سر افراد با هم) یا استفاده از وسایل شخصی دیگران مثل شانه، کلاه، شال، حوله و روسری صورت گیرد. انتقال در افراد خانواده به سرعت و سهولت رخ می دهد. شپش در آب زنده نمی ماند. بنابراین از طریق شنا و استخر منتقل نمی شود.

** نشانه های ابتلا به شپش سرچیست
اولین علامت ابتلا، خارش است و زمانی اتفاق می افتد که شپش شروع به حرکت می کند که معمولا از حاشیه دو طرف سر شروع می شود و به طرف مرکز سر گسترش می یابد. در این هنگام بیمار احساس خارش در سر می کند. به تدریج خارش افزایش می یابد و خراشیدگی با ناخن در اثر خارش در سر پیش می آید. گاهی در موارد پیشرفته، غدد لنفاوی در ناحیه گردن برجسته می شوند.

** آیا می توان با مشاهده شپش، آلودگی به آن را تشخیص داد
اغلب آنچه در مشاهدۀ سر بیمار دیده می شود، شپش نیست بلکه تخم شپش (رِشک) است. زیرا شپش با مشاهده نور، زیر موها می خزد و پنهان می شود. تخم شپش که رِشک نام دارد به اندازۀ ته سنجاق، بیضی شکل و به رنگ سفید است و به ریشه مو (درفاصله حدود نیم سانتی متری از ریشه) و درز لباس ها می چسبد.
این تخم ها را نباید با شوره سر اشتباه گرفت. شوره سر، پوست مرده سر است که براحتی از مو جدا می شوند ولی رشک بیضی شکل است و جداکردن آن از موی سر، به راحتی و بدون ناخن ممکن نیست. اگر به دنبال رشک هستید، بیشتر قسمت های بالای گوش ها، گیجگاه ها و پشت گردن را بگردید.

** چگونه از آلودگی به شپش پیشگیری کنیم
پیشگیری با بهبود سطح بهداشت کل جامعه امکان پذیر است. با رعایت بهداشت به ویژه در مکان هایی مانند مدارس، مهدکودک ها ، سربازخانه ها، پرورشگاه ها و … می توان تا حد زیادی مانع ایجاد بیماری شد.
باید به کودکان یاد داد در مدرسه از تماس سر خود با سر دیگران پرهیز کرده و شال، روسری، کلاه، برس و شانه خود را به دیگران ندهند یا از این وسایلِ مربوط به دیگران استفاده نکنند.
همچنین موارد آلوده باید به سرعت شناسایی و گزارش شوند. با درمان سریع، می توان از انتقال آلودگی به دیگران جلوگیری نمود.

** درمان شپش
در گذشته تنها راه نجات از دست شپش ها، تراشیدن موها از ته بود. اما امروزه از شامپوهای ضد شپش استفاده می شود. این شامپوها باعث مرگ شپش ها شده و با حل کردن کپسول تخم ها، آنها را از مو جدا می کند.

نکات مهم در درمان شپش سر:
– درصورت اطلاع از آلودگی فرزند یا یکی از اعضای خانواده تان به شپش، دست پاچه نشوید، احساس گناه نکنید و در بین همکلاسی ها و دوستان وی به دنبال مقصر نگردید. در عوض، به سرعت درمان را شروع کنید.
– درمان در دو مرحله و به فاصله یک هفته انجام می شود. برای درمان شپش، دقیقا مطابق توصیه های پزشک و کادر بهداشتی عمل کنید.
– فراموش نکنید که آنچه در درمان شپش اهمیت دارد درمان دسته جمعی و رفع آلودگی از کلیه لوازم و وسایل مورد استفاده افراد به طور همزمان است. تمام افرادی که ساعات زیادی را کنار هم سپری می کنند مثلا اعضای خانواده فرد مبتلا، هرچند علامتی نداشته باشند باید همزمان مورد درمان قرار گیرند.
– در کنار درمان با شامپوهای مخصوص، روسری، شانه، برس، کلاه، شال، روبالشی و ملحفه بیمار باید در آب داغ شسته شوند. وسایلی را که در دمای بالا خراب می شوند، باید دو هفته در کیسه دربسته نگه دارید. ضدعفونی و شست و شوی فرش و موکت و مبلمان ضرورتی نداشته و نیازی به ضدعفونی کردن کل خانه وجود ندارد.
– شامپوهای ضد شپش، تخم ها را ازبین نمی برند. بنابراین بعد از مصرف شامپو، با شانه دندانه ریز و مخلوطی از آب و سرکه، موها را شانه بزنید.
– تراشیدن موهای سر توصیه نمی گردد.
– داروهای ضد شپش غیرخوراکی و شدیدا’ سمی هستند. بعد از آلوده شدن دست به این داروها، دست های خود را در دهان نگذارید و با دست های آلوده چیزی نخورید.
– کسی که قبلا یک بار آلودگی به شپش داشته و درمان شده، در مقابل بیماری ایمن نیست و یک فرد ممکن است بیش از یک بار به بیماری مبتلا شود.
اگر کسی بعد از دوبار درمان، مجددا’ به شپش مبتلا شد، به این معنی است که فرد مبتلای دیگری که درمان نشده در نزدیکی اوست. در صورت ابتلای مجدد به شپش، لازم است درمان دو مرحله ایِ مجدد انجام شود.

منبع ایرنا

لکنت زبان در کودکان

لکنت زبان در کودکان

لکنت زبان نوعی اختلال در گفتار است که در آن روانی کلام مختل شده و فرد مبتلا نمی تواند به طور پیوسته و روان صحبت کند. لکنت با تکرار، کشیدن، گیر کردن و قفل شدن کلمه یا بخشی از کلمه همراه است. مشخصه‌ی لکنت زبان آشفتگی غیرارادی در فصاحت، روانی و جریان کلام است.
لکنت ممکن است شامل یک یا چند مورد از این موارد باشد:
– تکرار اصوات
– طولانی کردن
– وارد کردن اصوات اضافی
– مکث در بین کلمات
– جایگزینی کلمات برای اجتناب از وقفه
– وقفه‌ی کلام

لکنت شدید ممکن است با خصوصیات ثانویه‌ی دیگری مثل اختلال در تنفس، لب‌ورچیدن، شکلک، حرکات ناگهانی سر و حرکات غیرطبیعی بدن همراه باشد. تلاش برای بیان کلام ممکن است با حرکات سر وگردن، پلک زدن، شکلک در آوردن، کج کردن سر، لرزش لب ها و فک همراه باشد.  لکنت معمولا در دوران کودکی شروع می‌شود. شروع آن به‌طورمعمول از ۱۸ ماهگی تا ۹ سالگی است ولی دوران اوج آن حدود ۳ تا ۵ سالگی است و در زمانی که کودک به سرعت در حال یادگیری زبان است به طور تدریجی آغاز می شود. در پسرها شایع‌تر است. تا ۸۰ درصد موارد خفیف به‌مرور زمان و به‌طور خودبه‌خود بهبود می‌یابند. اضطراب اجتماعی، امتناع از رفتن به مدرسه و انزوا در مبتلایان به لکنت زیاد دیده می‌شود. لکنت با تاخیر در رشد زبان و تلفظ، تیک و اختلال نقص‌تمرکز/ بیش‌فعالی هم ممکن است همراه باشد.

شیوع لکنت حدود یک در صد جامعه می باشد. در پسرها بیش تر از دخترها دیده می شود. اگر سابقه ی لکنت در والدین وجود داشته باشد احتمال بروز آن پنج برابر بیشتر دیده می شود. لکنت ممکن است پیشرفت و موفقیت های تحصیلی و اجتماعی فرد را تحت تاثیر قرار دهد ولی افراد موفق زیادی هم بوده اند که سابقه ی لکنت داشته اند. لکنت در بسیاری موارد زمینه ی ارثی دارد ولی تاثیر عوامل محیطی بر روی آن سبب بروز می شود. اضطراب و ترس، لکنت ایجاد نمی کنند ولی ممکن است سبب تسریع در بروز علائم و یا تشدید آن بشوند. تقلید از فرد مبتلا سبب ایجاد لکنت نمی شود. به ندرت ممکن است ضربه ی مغزی سبب ایجاد لکنت شود.

علت لکنت زبان به‌طور دقیق مشخص نیست. هیچ مدرک علمی برای اثبات این که ترس و اضطراب باعث لکنت شود وجود ندارد. با این حال لکنت در موقعیت‌های پراسترس و در همراهی با اضطراب تشدید می‌شود.

لکنت معمولا به‌طور ناگهانی شروع نمی‌شود و معمولا طی یک دوره‌ی چندهفته تا چندماهه با تکرار اصوات، کل‌کلمات اول‌ عبارت یا کلمات طولانی بروز می‌کند. به‌تدریج این تکرارها بیشتر و بیشتر می‌شود و سرانجام فرد در اکثر کلمات یا عبارات مهم دچار لکنت پایدار می‌شود. پنجاه تا هشتاد درصد موارد لکنت خود به خود بهبود می یابند. لکنت هرچه زودتر تشخیص داده شود و اقدامات درمانی انجام شود امکان بهبودی بالاتر می رود. در سنین دبستانی امکان بروز اختلال در ارتباط با همسالان وجود دارد و تاخیر در درمان ممکن است برقراری روانی کلام را سخت کند.
لکنت ممکن است با دوره‌های بهبود موقت و نسبی و عود و تشدید همراه باشد. ممکن است افراد دچار لکنت در طی خواندن از روی کتاب، آوازخواندن و یا صحبت‌کردن با حیوانات خانگی یا اشیای بی‌جان لکنت نداشته باشند. افراد مبتلا با ترس لکنت خود را پیش‌بینی می‌کنند و از کلمات، اصوات و موقعیت‌ها می‌ترسند. از برخی کلمات، اصوات یا موقعیت‌هایی که لکنت در آن‌ها قابل پیش‌بینی است اجتناب می‌کنند. ممکن است در حین صحبت پلک بزنند ولب یا فک‌شان بلرزد. ناکامی، اضطراب و افسردگی در افراد دچار لکنت مزمن شایع است.
درمان لکنت شامل تمرینات تنفسی، فنون آرامش‌بخشی( آرمیدگی) و ” گفتاردرمانی” است. لکنت درمان دارویی ندارد ولی در صورت وجود علائم یا اختلالات همراه مثل اضطراب و افسردگی می‌توان از دارو برای رفع آن‌ها سود جست. اصلی‌ترین و موثرترین روش درمانی لکنت ” گفتاردرمانی ” است. توصیه می‌شود گفتاردرمانی در اولین فرصت ممکن شروع شود تا ضمن بهبود سریع‌تر از بروز عوارض درازمدت لکنت پیش‌گیری شود. روش تربیتی کودک مبتلا به لکنت تفاوتی با دیگر کودکان ندارد. تمامی قوانین و قواعد تربیتی و تشویق ها و محدودیت های دیگر کودکان برای این کودکان هم به کار گرفته می شوند. باید توجه داشته باشیم که انتظار بیش از حد از کودکان مبتلا به لکنت ممکن است تنش را برایشان بالا ببرد و سبب تشدید لکنت شود.

برای کمک به کودک:

با آرامش کامل به آن چه کودک می گوید گوش دهید نه به این که چگونه می گوید.
بگذارید خودش حرفش را تمام کند. شما جمله ی او را کامل نکنید.
هنگام صحبت کردن با او تماس چشمی داشته باشید.
کودک زمانی که خودش آغاز به صحبت می کند راحت تر از زمانی است که از او سوالی پرسیده می شود. پس برای این که خود به خود سر صحبت را باز کند با او در مورد فعالیت هایی که به آن ها علاقه مند است صحبت کنید و در فواصل چند لحظه سکوت کنید تا اگر مطلبی دارد بیان کند.
برای پاسخ دادن به سوال به کودک فشار نیاورید.
هرگز هنگام صحبت کردن از عباراتی چون ” زود باش”،”الان صحبت نکن ، کار دارم.” استفاده نکنید.
هرگز به او نگویید که چه کار کند تا لکنت نداشته باشد.عباراتی نظیر”یواش، آهسته، نفس عمیق بکش، آرام تر صحبت کن” از این قبیل اند.
حداکثر روزی پانزده دقیقه را به صحبت آرام با کودک اختصاص دهید، مثلا برای او کتاب بخوانید.
کودک را در فعالیت هایی که به خوبی از عهده ی آن ها بر می آید شرکت دهید و توانایی های او را تشویق کنید.
کودکانی که لکنت دارند، معمولا وقتی در گروه قرار می گیرند و هم راه با سایرین مطالبی را بیان می کنند و یا شعر و آوازی را از بر می خوانند مشکلی ندارند، این موقعیت ها را برای کودک فراهم کنید.
کودک را در بهترین شرایط بدنی نگه دارید. بیماری جسمی به احتمال زیاد باعث افزایش لکنت می شود.

با تشکر از دکتر محمدرضا کاظمی؛ فوق تخصص روانپزشکی کودکان و نوجوانان 

 

گلوکوم نوزادی

گلوکم مادرزادی چیست ؟

 

گلوکم مادرزادی چیست ؟

در گلوکم مادرزادی به دلیل اختلال مادرزادی در ساختمان های تخلیه زلالیه چشم ، فشار چشم ها از بدو تولد بالاست . چنانچه نوزاد چشم های کدر، سفید و بزرگ دارد و یا دچار ترس از نور است و در نور چشم هایش را می بندد ، باید هرچه سریعتر توسط چشم پزشک ویزیت شود .

گلوکم مادرزادی یک بیماری شایع چشمی است . از هر ده هزار کودک یک نفر به این بیماری مبتلا می شود . در صورتی از این عنوان برای تشخیص بیماری استفاده می شود که از هنگام تولد تا ۳ سالگی تشخیص داده شود . گلوکم مادرزادی درمان نشده یکی از علل مهم نابینایی کودکان می باشد . با وجود ابتلای نوزاد در بدو تولد در ۶۰ درصد موارد بیماری تا ۳ تا ۶ ماهگی و در ۸۰ درصد موارد تا یک سالگی تشیص داده می شود . در ۶۵ درصد موارد بیماری ، فرزندان پسر و در ۷۰ درصد موارد هر دو چشم را درگیر می کند .

در اغلب موارد ، گلوکم مادرزادی اولیه به صورت انفرادی می باشد اما نوع وراثتی آن نیز دیده شده است .

از نظر بیماری زایی اگرچه نقص تکاملی در زاویه چشم در بیماری گلوکم مادرزادی وجود دارد . اما علت دقیق آن مشخص نیست . بیماری با زاویه باز غیرطبیعی ، افزایش فشار داخل چشم ، بزرگ شدن قطر قرنیه ، ورم و بزرگ شدن کاپ عصب بینایی مشخص می شود . نشانه های بیماری شامل سه گانه اشک ریزش ، حساسیت به نور و بستن چشم ها می باشد .

با توجه به اینکه عدم همکاری کودکان انجام یک معاینه کامل چشم پزشکی را غیر ممکن میکند ، در صورت شک به بیماری گلوکوم مادرزادی باید معاینه زیر بیهوشی انجام شود . گلوکم مادرزادی علت ۱-۱۵ درصد نابینایی در کودکان می باشد ، بنابراین تشخیص زود هنگام و درمان به موقع آن نقش تعیین کننده ای در پیش آگهی دارد و می تواند تا ۹۰ درصد موفق باشد درمان اصلی این بیماری عمل جراحی است .

کودکان مبتلا به گلوکم مادرزادی معمولاً به محض تشخیص ، نیاز به جراحی دارند . اکثر این کودکان بعد از جراحی اولیه نیازمند معاینات مکرر زیر بیهوشی هستند . ممکن است بیش از یک عمل جراحی لازم باشد و یا علی رغم جراحی ، نیاز به استفاده از قطره های کاهنده فشار چشم نیز وجود داشته باشد .

 

گلوکم مادرزادی چیست ؟
گلوکم مادرزادی چیست ؟

بعضی از علائم این کودکان مثل ورم قرنیه و حساسیت به نور با درمان مناسب ممکن است برطرف شود . ولی بعضی مثل لکه قرنیه یا بزرگ شدگی چشم ها باقی می ماند .

این کودکان نیازمند پیگیری و مراقبت مداوم هستند و درمان آنها مستلزم همکاری هوشمندانه خانواده آنها با پزشکان معالج است .

از آنجا که گلوکم مادرزادی می تواند ارثی باشد ، در صورتیکه موردی از این بیماری در خانواده شما وجود دارد ، قبل از ازدواج یا بچه دار شدن مشاوره ژنتیک را فراموش نکنید .

 

کودک مبتلا به گلوکم و مشکل ریختن قطره :

چشمهام از قطره می ترسه ، عبارت آشنایی است که کودکان خردسال هنگام ریختن قطره بی حسی یا قطره متسع کننده مردمک به زبان می آورند .

راضی کردن کودکان خردسال ( حدوداً سه ساله ) برای ریختن قطره بسیار دشوار است . از طرفی ریختن قطره با اجبار نیز باعث تشدید ترس در کودک می شود.بچه های بزرگتر که تجربه خوشایندی از مطب پزشک دارند . معمولاً همکاری بهتری برای ریختن قطره دارند .

مجبور کردن کودکی که برای اندازه گیری فشار داخل چشمی همکاری نمی کند ( چشم هایش را محکم میبندد و نفس را در سینه حبس می کند ) باعث خطا در اندازه گیری فشار داخل چشمی می شود ، حتی اگر این اندازه گیری توسط ابزارهای غیرتماسی که با فشار هوا کار می کنند باشد، در کلینیک های گلوکم معمولاً در ابتدا قطره ای بی حس کننده برای اندازه گیری فشار داخل چشمی استفاده می شود و فقط در صورت نیاز قطره های متسع کننده مردمک برای معاینه بهتر سر عصب بینایی مورد استفاده قرار میگیرند . تلاش می شود قطره متسع کننده مردمک با فاصله کمی از قطره بی حس کننده ریخته شود که سوزش کمتری ایجاد کند .

از طرفی باید این نکته را در نظر داشت که قطره های بی حس کننده باعث بی حسی قرنیه می شوند نه پلک ها . بنابراین در بسیاری از موارد کودکان از برخورد نوک دستگاه تونومتر به مژه ها و پلکشان شکایت دارند .

 

اگر قبل از انجام معاینه در مورد احتمال این برخورد به آن ها توضیح دهید ، از احساس ناراحتی آن ها کاسته می شود .

چگونه والدین می توانند در ایجاد همکاری در فرزندشان برای انجام معاینات چشمی ، تاثیر گذار باشند ؟
هیچ کس به اندازه شما فرزندتان را نمی شناسد و از ترس ها و نگرانی های او اطلاع ندارد . بهترین فضای آرام بخش برای کودکتان زمانی ایجاد می شود که شما و پزشک معالج با هم همراه باشید و یک رویکرد مشخص و ثابت در برخورد با کودک داشته باشید .

اگر شما تردید یا نگرانی در مورد لزوم استفاده از قطره ها دارید این تردید را در حضور کودک با پزشک در میان نگذارید . فرزند شما استرس شما را در مورد قطره ها حس خواهد کرد و رفتارش بازتابی از نگرانی شما خواهد بود .مهم نیست که چقدر نگران و عصبی هستید ، این نگرانی ها را از کودک خود پنهان کنید . در محیطی خصوصی تر و بدون حضور کودک در مورد آنچه شما را نگران و آشفته کرده است از پزشک معالج سئوال کنید .

 

برای قانع کردن کودکان بزرگتر راه های مختلفی وجود دارد . یکی از این راه ها استفاده از لغات مثبت و تشویق کننده برای قطره ها می باشد . ( مثل قطره های شکلاتی ) جایزه های مختلف نیز برای تشویق کودکان موثرند .تمرین والدین با ریختن قطره های اشک مصنوعی در چشم های خود در خانه در حضور کودک می تواند به کاهش ترس و استرس بچه ها کمک کند . به جای اعمال زور برای ریختن قطره های اشک مصنوعی در چشم های خود در خانه در حضور کودک می تواند به کاهش ترس و استرس بچه ها کمک کند ، به جای اعمال زور برای ریختن قطره و اندازه گیری فشار چشم که موجب استرس در کودک می شود شاید بهتر باشد که ادامه معاینات را به ویزیت بعدی موکول کرد . چندین ویزیت در هفته به درک بهتر کودک کمک خواهد کرد .

 

 

گلوکم مادرزادی چیست ؟
گلوکم مادرزادی چیست ؟

 

دخیل کردن در روش معاینه ای که در آن احساس راحتی می کند ، برای بچه های بزرگتر کمک کننده است .مثلاً بعضی از بچه ها ترجیح می دهند خودشان به تنهایی روی صندلی معاینه بنشیند و ارتفاع آن را تنظیم کنند و یا بعضی از بچه ها ترجیح می دهند قطره ها توسط مادر در چشمشان ریخته شود نه توسط پرستار .

 

توجه به خواسته ها و ترجیح های کودکانه تا زمانی که منطقی و قابل اجرا باشد ، باعث تسهیل روند معاینات برای کودک می شود . به کودکان بزرگتر توضیح دهید که قطره های متسع کننده مردمک باعث تاری دید موقت در دید نزدیک وی می شود که این حالت گذرا خواهد بود . برای ممانعت از حساسیت به نوری که این قطره ها ایجاد می کنند ، عینک آفتابی همراه داشته باشید.

هنگام ریختن قطره در چشم کودکان به نکات زیر توجه کنید :
۱- هرگز نگویید قطره چشمت را نمی سوزاند ، بگویید سوزش کمی دارد . بچه های بزرگتر ممکن است از نارنجی شدن اشکشان بعد از ریختن قطره و تماس کاغذ فلورسنت خوششان بیاید ، توجه آن ها را به آن جلب کنید .
۲- به او نگویید هیچ چیز حس نخواهی کرد ، بگویید یک قطره حس میکنی که چشمت رو تر می کند بعضی اوقات ریختن یک قطره روی انگشت کودک یا در چشم عروسک نگرانی وی را از بین می برد .
۳- نگویید یک قطره ، بگویید یک قطره در هر چشم
فقط زمانی بگویید این آخرین قطره است که واقعاً قطره دیگر نیاز نباشد .

با تشکر از کلینیک چشم پزشکی هما

برفک دهان نوزاد

برفک دهان نوزاد نوعی عفونت قارچی در نوزادان است که توسط قارچ کاندیدا آلبیکینز ایجاد شده و قابل درمان می‌باشد. قارچ و مخمّر معمولا در نواحی مختلفی از بدن وجود دارند. این قارچ‌ها تا زمانی که سیستم ایمنی کار خود را به خوبی انجام دهد، معمولا علائمی از خود نشان نمی‌دهند. مخمر کاندیدا ممکن است در پوشک بچه‌ها و قسمت‌های مرطوب بدن مثل زیر چانه، زیر بغل و پشت گردن دیده شود. احتمال انتقال قارچ از دهان نوزاد به نوک سینه‌ی زنان شیر‌ده وجود دارد.



نوزادان معمولا بعد از تولد یا کمی بعد از آن، دچار عفونت قارچ می‌شوند. وجود برفک دهان نوزاد در ماه‌های اول زندگی شایع‌تر است و هنوز هم دلیل خاصی یافت نشده که چرا فقط بعضی از نوزادان علائم را نشان می‌دهند. نوزاد از طریق نوک سینه‌ی آلوده نیز می‌تواند دچار برفک دهان شود.
برفک دهان نوزاد شایع‌ترین عفونت قارچی در کودکان و شیر‌خواران می‌باشد. با وجود این که سختی‌هایی برای نوزاد به هنگام شیر خوردن ایجاد می‌کند، خطرناک نبوده و قابل درمان است.

علت ایجاد برفک دهان

تعداد کمی از قارچ کاندیدا تحت کنترل سیستم ایمنی و سایر میکروب‌های مفید، در دهان زندگی می‌کند. اگر سیستم ایمنی به هر دلیلی ضعیف شود، قارچ رشد کرده و باعث زخم و زائده‌هایی در زبان و حفره‌ی دهان می‌شود. به علت ضعف دستگاه ایمنی در نوزادان، شرایط رشد قارچ در آنان مهیا‌تر است. آنتی بیوتیک‌ها نیز با از بین‌بردن باکتری‌های داخل دهان، زمینه‌ی رشد قارچ را فراهم می‌کنند، لذا بعد از درمان آنتی‌بیوتیکی هم احتمال بروز برفک دهان وجود دارد.

علائم برفک دهان نوزاد

علائم برفک دهان نوزاد اغلب ناگهانی است و عبارتند از:

  • لکه‌های سفید در سقف دهان، داخل گونه‌ها و روی زبان
  • وجود بافت قرمز مستعد خون‌ریزی در زیر زائده‌های سفید رنگ
  • حساس شدن پوست اطراف دهان
  • لکه‌های سفید به راحتی جدا نشده و شبیه لکه‌های شیر هستند

برفک دهان نوزاد اگر درمان نشود، تعداد و سایز لکه ها افزایش می‌یابد که درمان را سخت‌تر می‌کند. اغلب کودکانی که به هنگام شیر خوردن احساس درد می‌کنند، شاید از نظر تغذیه‌ای و رشد جسمی مشکل پیدا کنند.

تشخیص

پزشک با معاینه‌ی نوزاد و با استفاده از سوآب و نمونه‌برداری از بافت و بررسی آن زیر میکروسکوپ، عفونت قارچی کاندیدا آلبیکینز را تشخیص می‌دهد. کشت نمونه هم برای وجود قارچ کمک‌کننده است.

درمان

عفونت دهان نوزاد طی دو هفته از بین می‌رود. والدین و کسانی که از کودک مراقبت می‌کنند، باید وضعیت بهبود عفونت را بررسی کنند. گاهی پزشک قطره یا ژلی را تجویز می‌کند که در تمام دهان پخش می‌شود تا تمام قارچ‌ها را از بین ببرد. نوک سینه‌ی مادر هم باید به همراه دهان نوزاد باید مراحل درمانی را طی کند تا از عود عفونت جلوگیری شود.

درمان‌های طبیعی

با توجه به سن کودک، پزشک افزودن لاکتوباسیل را به رژیم غذایی کودک توصیه می‌کند. لاکتوباسیل موجود در ماست، باعث رشد باکتری‌های مفید دهان شده و از عفونت قارچی پیش‌گیری می‌کند. عصارهی دانه‌ی گریپ فروت، روغن نارگیل، روغن درخت چای و جوش شیرین از درمان‌های خانگی برفک دهان نوزاد می‌باشد که باید در مورد آن با پزشک مشورت کرد. (تاثیر عصارهی دانه‌ی گریپ فروت توسط پزشکان تایید نشده و مصرف آن برای کودکان مضر است)

پیش‌گیری

اگر خانمی طی بارداری به قارچ واژینال دچار شود، ممکن است به هنگام زایمان، عفونت قارچی به نوزاد منتقل گردد. علائم قارچ واژینال شامل ترشحات سفید رنگ و خارش محل می‌باشد. زنانی که ترشحاتی از نوک سینه شان خارج می‌شود یا به هنگام شیر‌دادن درد دارند، باید موضوع را با پزشک خود در میان بگذارند.


بهتر است شیشه شیر‌ها و پستانک نوزادان به طور مداوم ضد‌عفونی شود. تحقیقات نشان می‌دهد که احتمال حضور قارچ کاندیدا آلبیکینز در پستانک‌های از جنس لاتکس و پد‌های شیر‌دهی پلاستیکی بیشتر است، اگرچه رابطه‌ای بین برفک دهان نوزاد و پستانک وجود ندارد.

با تشکر از سایت virtualdr

طراحی شده توسط ساینا وب