دکتر مرتضی عبدالهی متخصص کودکان و نوزادان

ایران، مشهد ، کلینیک پزشکی دکتر مرتضی عبدالهی ، واحد 01

تلفن تماس05136230049

تب و تشنج در کودکان

 

تشنج ناشی از تب شایع ترین نوع تشنج در کودکان است . حدود ۴-۳ % کودکان با سن کمتر از ۶ سال دچار این نوع تشنج می شوند . این نوع تشنج همیشه به همراه تب بالا و در سنین ۶ ماهگی تا ۶ سالگی اتفاق می افتد به ندرت ممکن است بعد از سن ۶ سالگی نیز تکرار شود . ولی بیشترین شیوع آن در یک تا دو سال عمر است . که بیشتر به دلیل بروز عفونت های گوارشی ، تنفسی و ادراری در این سنین است . از این رو در هر کودک مبتلا به تشنج ناشی از تب باید کانون تب مشخص و درمان شود .
 
شکل تشنج :
معمولا تشنج در اولین ساعات بروز تب پدیدار شده و گاهی حتی والدین متوجه تب کودک نمی گردند و پس از وقوع تشنج متوجه تب در نزد کودک می شوند . تشنج به صورت از دست رفتن ناگهانی هوشیاری ، قفل شدن فک ، سیاه شدن دور لب ، سفت شدن تمام بدن و به دنبال آن حرکاتی شبیه دست و پا زدن بروز می کند . حمله تشنج معمولا کوتاه مدت بوده و در عرض ۲-۱ دقیقه برطرف می شود . و به ندرت ممکن است حرکات تشنجی در یک طرف بدن و یا فقط در چشمها باشد که در این موارد علامت خطرناکی است و نیاز به بررسی بیشتری دارد . هر چه تشنج در سنین پایین تر بروز کند احتمال تکرار آن بیشتر است .
 
درمان در منزل :
۱- والدین باید در هنگام بروز تشنج خونسردی خود را حفظ کنند .
۲- کودک را به پهلو خوابانیده و چنانچه در دهان او ماده غذایی و یا ترشحی وجود دارد به آهستگی خارج نمایند .
۳- از پاشیدن آب به صورت و یا تحریک وی خودداری شود .
۴- به هیچ عنوان سعی در باز کردن دهان کودک نشود ولی در صورت امکان یک شی پلاستیکی نرم در بین دندانها قرار گیرد تا از گاز گرفتگی زبان جلوگیری شود .
با استفاده از شیاف استامینوفن و کم کردن پوشش کودک درجه حرارت کودک را کنترل کنید . در صورت لزوم می توان از تن شویه با آب ولرم نیز استفاده کرد که در این مورد پنبه یا پارچه ای نرم آغشته به آب ولرم را به مدت یک ساعت در نواحی دور گردن و زیر بغل کشاله ران کشیده تا درجه حرارت کودک به حد طبیعی برسد .
۵- در اکثر موارد تشنج در عرض کمتر از دو دقیقه خاتمه می یابد ولی در صورت تداوم تشنج می توان از شیاف دیازپام استفاده نمود . در این موارد شیاف دیازپام ۵ میلی گرم در کودکان با وزن ۱۵ کیلوگرم ، و نوع ۱۰ میلی گرم در کودکان بالاتر از ۱۵ کیلوگرم موثر واقع می شود . هر کودک در اولین حمله تشنج با تب بایستی در بیمارستان بستری و بررسی گردد ، ولی در مورد کودکانی که سابقه تشنج در هنگام تب دارند در صورت مراجعه به پزشک برای جستجوی علت تب و درمان آن کافی است .
 
اقدامات در بیمارستان :
پس از ورود به بیمارستان در صورت ادامه تشنج تجویز دیازپام از طریق وریدی و یا مقعدی موجب کنترل تشنج خواهد شد باید علت تب کودک مشخص گردد که شرح حال کودک و معاینه دقیق به همراه آزمایشات در این مورد لازم می باشد . در سنین پایین گاهی علی رغم بررسی های فوق علت تب نامعلوم می ماند در این موارد حتمامی بایست LP (گرفتن مایع نخاع ) انجام شود . والدین بایستی توجه داشته باشند که بروز مننژیت یا همان عفونت پرده های مغز از عفونت های خطرناک و پر عارضه در سنین خردسالی است که تنها راه تشخیص آن LP ( گرفتن مایع نخاع ) است . درمان دیر رس مننژیت منجر به عوارضی چون کری، اختلال بینایی ، عقب افتادگی ذهنی ، اختلالات رفتاری می شود .
از آن جایی که LP عارضه ای ندارد و بر خلاف نظر عوام منجر به فلجی نمی گردد لذا والدین باید با آرامش خاطران را بپزیرند .
 
پیش آگهی :
تشنج ناشی از تب خوش خیم بوده و عارضه ای به جا نمی گذارد مگر در مواردی که طول بکشد ، تکرار شود یا کودک معاینه عصبی غیر طبیعی داشته باشد که نیاز به استفاده از داروهای ضد تشنج مثل فنوباربیتال یا سدیم والپورات به مدت ۳-۱ سال دارد. در سایر موارد استفاده از تب بر ، دیازپام خوارکی ، و تن شویه در هنگام بروز تب برای کودک کافی می باشد بنابراین تشنج ناشی از تب می تواند علامتی از یک بیماری جدی باشد که در صورت پیدا کردن علت تب و درمان آن پیش آگهی خوب خواهد بود .

 

دیفن هیدرامین

دیفن هیدرامین چه کاربردی دارد؟

ابتدا دیفن هیدرامین در کودکان در چند سطر ساده

اخیرا مطالب زیادی در مورد ممنوعیت و خطرات داروهایی مانند دیفن هیدرامین و کتوتیفن در کودکان پخش شده و در شبکه های اجتماعی شایعات اغراق آمیز زیادتر هم دیده میشود.

بیشترین مصرف این داروها در بیماریهای ویروسی و خصوصا سرماخوردگی های ساده است ..بطور کلی سرماخوردگی های ساده نیاز به درمان دارویی خاصی ندارد و در موارد سرفه های پروداکتیو یا چرکی این داروها ممکن است سبب تشدید و بد تر شدن سرفه ها هم بشود.گاهی در همزمانی بیماریهای قلبی در کودک هم این گروه داروها ممکن است با عوارضی همراه باشد.ولی بطور کلی ممنوعیت مطلق برای مصرف این داروها در سنین بالای یک سال وجود ندارد و گاهی به تجویز متخصصین اطفال مصرف ان مجاز است
اثرات مصرف دیفن هیدرامین
نکات مهم مصرف دیفن هیدرامین

دیفن هیدرامین چه کاربردی دارد؟
دیفن هیدرامین از داروهایی است که مصرف آن بدون نسخه پزشک مجاز می باشد و به عنوان آنتی هیستامین نیز مورد تجویز قرار می گیرد. شربت دیفن هیدرامین موجب کاهش اثرات یک ماده طبیعی در بدن موسوم به هیستامین می شود. هیستامین می تواند موجب بروز علائم آلرژی مانند آبریزش بینی، عطسه، ریزش اشک از چشم و خارش شود.

داروی دیفن هیدرامین همچنین برای درمان بی خوابی، درمان بیماری مسافرت (یا بیماری حرکت) و برای درمان علائم خاصی از بیماری پارکینسون مورد استفاده قرار می گیرد. دیفن هیدرامین فقط باعث برطرف کردن اختلالات و علائم بیماری می شود و موجب تسریع در روند بهبود بیماری و درمان علت بیماری نمی شود. این دارو در فرم های قرص دیفن هیدرامین ۲۵ mg و شربت دیفن هیدرامین ۱۲.۵ mg/5ml در دسترس می باشد.

شربت دیفن هیدرامین در موارد زیر مورد استفاده قرار می گیرد.

برای درمان سرفه ناشی از التهاب مسیر های هوایی و گلودرد های خفیف

برطرف نمودن علائم ناشی از تب یونجه، آلرژی ها و یا سرماخوردگی، مانند عطسه، آبریزش بینی، آبریزش و خارش و قرمزی چشم ها

درمان بی خوابی (دیر به خواب رفتن و یا اختلال در خوابیدن)

برای پیشگیری یا درمان بیماری مسافرت یا بیماری حرکت

موجب کنترل حرکات غیر عادی در بیمارانی که بر اثر عوارض جانبی داروهای خاصی دچار اختلالات حرکتی شده اند.

برای کنترل حرکات غیر عادی در بیمارانی که در مراحل اولیه سندرم پارکینسون (اختلالی در سیستم عصبی مرکزی که موجب اشکال در حرکت، کنترل عضلانی، و حفظ تعادل می شود)، قرار دارند.

اثرات مصرف دیفن هیدرامین
اثر ضدهیستامین: ضدهیستامینها بر روی عضلات صاف نایژه ها، دستگاه گوارش، رحم و عروق بزرگ خونی با هیستامین برای گیرنده های هیستامینی H1 رقابت می کنند؛ این داروها با پیوند به گیرنده های سلولی، از دستیابی هیستامین به این گیرنده ها جلوگیری کرده و موجب سرکوب نشانه های آلرژیک ناشی از هیستامین می‌شوند. ‌هرچند که آنها از آزادسازی هیستامین جلوگیری نمی کنند.

اثر ضد سرگیجه حقیقی، ضد استفراغ و ضد دیسکینزی: اثر ضد موسکارینی مرکزی. ضد هیستامینها احتمالاً مسئول این اثرات دیفن هیدرامین است.

اثر ضد سرفه: دیفن هیدرامین با اثر مستقیم بر روی مرکز سرفه، رفلکس سرفه را فرو می نشاند.

اثر تسکین بخش: مکانیسم اثر مضعف CNS آن مشخص نیست.

اثر بی حس کننده: دیفن هیدرامین از لحاظ ساختمانی مشابه بیحس کننده های موضعی بوده و از شروع و انتقال تکانه های عصبی جلوگیری می کند. این عمل احتمالاً منشأ اثرات بیحس کننده موضعی دارو است.

نکات مهم مصرف دیفن هیدرامین
به منظور کاهش تحریک گوارشی همراه غذا، آب یا شیر مصرف گردد.

احتمال بروز سر گیجه، تسکین بیش از حد، اغتشاش شعور و کمی فشار خون ناشی از مصرف این دارو در سالخوردگان بیشتر است.

در صورت وجود پورفیریا نباید از این دارو استفاده کرد.

مصرف این دارو در صرع، هیپرو تروفی پروستات، احتباس ادرار، گلو کوم و بیماری‌های کبد باید با احتیاط صورت گیرد.

در صورت مصرف به عنوان ضد سر گیجه حداقل نیم ساعت قبل از مسافرت استفاده گردد.

در صورت بروز خواب‌آلودگی از کارهایی که نیاز به تمر کز حواس دارند، خوداری گردد.

برای درمان بی‌خوابی ۳۰ دقیقه قبل از خواب مصرف می‌شود.

برای‌ رفع‌ خشکی‌ دهان‌ آدامس‌ بجوید یا آب‌نبات‌ بمکید. اگر خشکی‌ دهان‌ بیش‌ از ۲ هفته‌ ادامه‌ یافت‌ با پزشکتان‌ مشورت‌ کنید.

اگر ظرف‌ ۳ روز از مصرف‌ دارو احساس‌ بهبودی‌ نداشتید، با پزشکتان‌ مشورت‌ کنید.

این دارو نباید دو دوران شیردهی استفاده شود. این دارو از طریق شیر وارد بدن نوزاد خواهد شد.

قبل از مصرف این دارو در دوران بارداری یا شیردهی حتما پزشک خود را مطلع نمایید.

در صورتی که به دیفن هیدرامین یا هر داروی دیگری آلرژی دارید موارد را به اطلاع پزشک برسانید.

 

داروهای ضد تب

قطره :برندهای مختلف از قطره استامینوفن با طعمهای مختلف وجود دارد.ولی مقدار مصرف همه مساوی است..هر قطره استامینوفن معادل ۵ میلی گرم است.نیاز کودک به استامینوفن در هر نوبت بین ۱۰ تا ۱۵ میلی گرم به ازای هر یک کیلو وزن کودک است..یعنی به ازای هر یک کیلو وزن بین ۲ تا ۳ قطره باید استامینوفن بدهید…مثال:کودک ۸ کیلویی بین ۱۶ تا ۲۴ قطره استامینوفن در هر نوبت نیاز دارد..در مواردی که تب شدید است ۳ قطره به ازای هر یک کیلو وزن کودک قطره بدهید.فواصل مصرف استامینوفن هم بستگی به شدت تب دارد و از هر ۴ تا ۸ ساعت متغیر است بیشتر بخوانید “داروهای ضد تب”

طراحی شده توسط ساینا وب