دکتر مرتضی عبدالهی متخصص کودکان و نوزادان

ایران، مشهد ، کلینیک پزشکی دکتر مرتضی عبدالهی ، واحد 01

تلفن تماس05136230049

کولیک و دل درد شیر خواران

در سن ۲۰ روز تا ۴ ماه دل درد های شبانه کودکان یکی از علل شایع مراجعه به او‍انسها است

کولیک شیرخواران(نفخ شکم و دلدرد)

***علائم

¨ در سن ۲۰ روزگی تا ۴ ماهگی بروز میکند و بصورت حملات زور زدن های پیاپی همراه سفتی اندامها و قرمزی صورت  و گاهی با گریه و بی قراری همراه است. این علایم جزیی از روند تکامل کودک است و در تمامی کودکان در این سن دیده میشود. وقتی شبکه عصبی روده ها تکامل یابد این دل درد ها هم خودبخود خوب میشوند(۴-۶ ماهگی)این دل درد ها نه با دارو خوب میشوند و نه با هیج اقدام دیگر ولی با اقداماتی که در ادامه توضیح خواهیم داد کاهش مییابند.فراموش نکنید که داروها فقط نقش کمکی دارند و رعایت اصول ذکر شده مهم تر از داروها است

***عواملی که باعث تشدید آن میشوند

¨ مصرف حبوبات توسط مادرشامل نخود لوبیا لپه(عدس و ماش مشکلی ایجاد نمی کند) البته عده ای میگویند با خیس کردن حبوبات میتوان نفاخی انرا کم کرد که تا حدی درست است ولی حذف حبوبات منطقی تر است

¨ دمای زیاد محیط و پوشش بیش از حد لباس این هم از عادات اشتباه فرهنگ ماست که هم دمای منزل را بیش از حد گرم میکنیم و هم بیش از حد لباس بر تن کودک میکنیم.اینها سبب افزایش بی قراری کودک میشود .بطور کلی دمای مناسب جهت منزل ۲۵ درجه سانتی گراد است و در این دما دو پوشش لباس نخی برای کودک کافیست. و روسری یا کلاه کودک در این شرایط نیاز ندارد. .کلاه یا روسری نوزاد در بیرون و مکان سرد هم نباید از این نوع روسری هایی که دو دور دور گردن پیجانیده میشود باشد و کلاه تنها کافیست و البته در محیط سرد میتوان کودک را لای پتو نگه داشت.

¨ سکوت و بی تحرکی(موسیقی و بغل گرفتن و گهواره باعث بهبودی .اغلب این دل درد ها نیمه شب تشدید میشود و علت ان خاموش شدن چراغ و تلوزیون و خوابیدن خانواده است .موسیقی ملایم یکی از عواملی است که سبب بهبود این دل درد ها میشود و اثر ان گاهی از دارو هم موثر تر است

***زمان شایع

¨ بیشتر عصر و شب است و اغلب صبح کودک راحت است

¨ اغلب آخر شب به اوژانس مراجعه میکنند و کودک کاملا آرام است و ووالدین ادعا میکنند کاملا بیقرار بوده اگر دقت کنید خودبخود تمام عوامل تشدید کننده در مسیر برطرف شده .کودک از محیط گرم خانه خارج شده(گرما سبب افزایش بی قراری کودک میشود) در ماشین هم بغل گرفته شده(بغل کردن کودک سبب کاهش درد میشود) هم موسیقی و ضبط روشن بوده هم در ماشین بطور ملایم تکان میخورده.

***عوامل تسکین دهنده

¨ موسیقی ملایم و یا هر گونه صدای آرام گاهی  حتی والدین ذکر میکنند کودکشان با صدای جارو برقی کودک آرام میشود.(لالایی خوندن مادر بزرگها در قدیم اثر بخشی در کاهش دلدرد بچه ها داشت)

¨ تکان ملایم مانند گهواره . ماشین سواری.روی پا گذاشتن با تکان ملایم.

¨ بغل گرفتن (بهترین حالت روی بازو در حالت دمر و ماساژملایم پشت و شکم)

¨ مصرف زیره توسط مادر زیره و نعناع میتواند سبب کاهش این دل درد ها شود ولی اولا به عرقیات بازار نباید اعتماد کرد و ثانیا فقط مادر استفاده کند و نیازی نیست که به کودک داده شود. نکته سوم و مهم اینکه زیره سبب زردی در نوزاد نمیشود و این باور اشتباه در خیلی از والدین وجود دارد

¨ متعادل کردن دمای محیط همانطور که گفتیم گرما و پوشش بیش از حد که جزیی از فرهنگ ما شده سبب تشدید بیقراری کودک میشود

*نوازش کردن کودک در اغوش مادر و پدر سبب کاهش درد شکم کودک میشود..من مریضهای زیادی دارم که ادعا میکنند بچه گوش درد است وقتی معاینه میکنیم میبینیم گوش کودک سالم است از والدین میپرسیم به چه استنادی فکر میکنند کودک گوش درد است میگویند وقتی گوشش را نوازش میکنیم ارام میشود. و این اثر نوازش است نه تسکین گوش درد .عده ای فکر میکنند پهلوی کودک در د میکند و میگویند با مالیدن فلان پماد(ویکس)به پهلوی کودک ارام شد .در حالی که پماد او را ارام نکرده مالیدن پهلوی کودک حتی با دست خالی و بدون پماد او را ارام میکند(نوازش).

***باور های غلط در مورد کولیک

¨ ایجاد محدودیت های شدید غذایی برای مادر . همانطور که گفته شد محدودیت غذایی فقط شامل حبوبات است .در خانواده ها  هر کدام از بزرگتر ها یک غذا را برای مادر ممنوع میکنند (اصطلاحا میگویند فلان غذا باد دار است و نباید بخوری)و مادر شیر ده که نیاز به تنوع غذایی دارد را دچار مشکلات تغذیه ای میکنند

¨ ارتباط دادن کولیک و عدم دفع مدفوع. در نوزادان و  شیر خواران بطور طبیعی گاهی هر چند روز یک بار دفع مدفوع دارند و خانواده به اشتباه فکر میکند این زور زدن  هابه علت دم توانایی دفع مدفوع است و با دادن ملین و گاه با تنقیه صابون مشکل نوزاد را بیشتر میکنند (کلیه این اقدامات در نوزاد و شیر خوار بدون تجویز پزشک ممنوع است)

¨ دادن داروهای گیاهی متعدد به نوزاد که همگی اشتباه است.(همانطور که ذکر شد فقط ترکیبات زیره و گاهی نعناع  آن هم به مادر,و نه به نوزاد مفید است)

¨ ترس از بغل کردن نوزاد به علت اینکه به اصطلاح بغلی نشود . این اصطلاح کاملا اشتباه است و کودک زمان کولیک نیاز دارد که بغل شود و بغل کردن کودک و تکان دادن ملایم سبب بهبودی میشود.

*یکی از باور های غلط شایع بستن کمر یا پهلوی کودک با شال یا پارچه است که عدهای فکر میکنند چون پهلوی کودک سرما خورده این دل درد ها ایجاد میشود و این اقدام کاملا اشتباه است و سبب تشدید گرما زدگی کودک میشود و همینجا تاکید میشود مدفوع سبز رنگ کودک علتش سرماخوردن پهلو نیست و نیازی به بستن کمر کودک با پارچه نیست

***درمان

¨ اصل اول اطمینان دهی به خانواده که این دردها خودبخود در ۴ ماهگی خوب میشود. و جزو تکامل کودک است .همانطور که کودک در یک سالگی راه میرود و در شش ماهگی امکان ندارد راه برود این دل درد ها هم نیاز به گذر زمان جهت بهبودی دارند.

¨ بغل کردن نوزاد و تکان ملایم در آغوش یا روی پا و گهواره و نوازش کودک 

¨ رعایت عوامل تشدید کننده و کم کننده که ذکر شد

¨ موسیقی ملایممصرف زیره در مادر میتواند دل درد کودک را کم کند

¨ داروهایی که میتوان به کودک تجویز کرد (فقط توسط پزشک تجویز میشود) مانند شربتهای گریپ میکسچر ساکارز . دایمتیکون و داروهای متعدد دیگر-لازم به ذکر است شربت دیفن هیدرامین هرچند بهبود دهنده درد است ولی به علت عوارض مصرف طولانی توصیه نمیشود.

 

مشاهده فیلم آموزشی

پیام بگذارید

(0 دیدگاه)

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

طراحی شده توسط ساینا وب